منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٠٥

در اين بحث كوتاه، تفاوت «حمد» و «مدح» بيان شد. امّا تفاوت «حمد» با «شكر» آن گاه كه در باره اسم «شاكر» و«شكور» سخن خواهيم گفت، خواهد آمد.

اسم سىوسوم: حىّ

واژه حى در قرآن ١٤ بار وارد شده و در ٤ مورد به عنوان وصف خدا آمده است، چنان كه مى فرمايد:

١. (اَللّهُ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ الحَىُّ القَيُّوم).(آل عمران/٢)

«خدا كه جز او خدايى نيست، زنده و پايدار و نگهدارنده است».

٢.(وَ عَنَتِ الوُجُوهُ لِلْحَىّ القَيُّوم وَ قَد خابَ من حَمل ظُلماً).(طه/١١١)

«همه چهره ها در پيشگاه خداوند زنده و پايدار و نگهدارنده، خاضع است و آن كس كه بار ستم بر دوش كشيد مأيوس و زيانكار گرديد».

٣. (وَ تَوَكَّلْ عَلَى الحَىّ الّذِى لا يَمُوتُ وَ سَبِّح بِحَمْدِه...).(فرقان/٥٨)

«بر خداى زنده اى كه نمى ميرد توكل كن و با ستايش، او را تنزيه كن».

٤. (هُوَ الْحَىُّ لا إِلهَ إِلاّ هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّين...).(غافر/٦٥)

«او است زنده، خدايى جز او نيست و با اخلاص طاعت و بندگى او را عبادت كنيد».

اينها آياتى است كه در آنها، خدا به «حى» توصيف شده است; آنچه مهم است اين است كه بدانيم حيات در ممكنات با حيات در خدا دو معنى دارد، يا به يك معنى بر همگان اطلاق مى شود؟

اين بحث اختصاص به صفت «حيات» ندارد، بلكه در ديگر صفات مانند علم و قدرت و سمع و بصر نيز مطرح است.

گروهى از متكلمان خود را از بحث و تحقيق راحت ساخته و مى گويند: