سرانجام بايد دانست اعلى مأخوذ از «علوّ» به معنى رفعت و بلندى است، ابن فارس مى گويد: «علو» يك معنى بيش ندارد و آن دليل بر ارتفاع و بلندى است، طبعاً مقصود از اعلى آن گاه كه به عنوان صفت ذكر مى شود، بلندى از نظر رتبه و درجه وجود است، زيرا مفروض اين است كه او مبدأ آفرينش و محيط بر آن مى باشد، قهراً وجود بى حدّ او بالاتر و برتر از وجود محدود خواهد بود; از اين جهت صاحب اين اسم بايد از هر اسمى كه لايق مقام او نيست، تنزيه شود چنان كه فرمود:(سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلى) يعنى چون ذات او اعلى است، طبعاً بايد اسم او نيز از هر نقصى تنزيه شود.

و به ديگر سخن: چون وجود او اعلى است، بايد اسم و صفت او نيز با او هماهنگ باشد، زيرا اسم از واقعيتى در مسمى حكايت مى كند و موجود اعلى نمى تواند اسمى داشته باشد كه با كمال او هماهنگ نباشد. از اين جهت، هر صفت كمالى كه در جهان تصور مى شود مانند حيات، قدرت، علم، ملك و جود و كرم خدا سهم برتر و بالاتر را دارد و ديگران سهم كمتر و غير برتر.

صدوق[١] در تفسير اعلى دو احتمال داده است، يكى اين كه به معنى قاهر باشد، و مى گويد شاهد آن آيه زير است:

(...لا تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الأَعلى). (طه/٦٨)

«اى موسى مترس تو قاهر و غالبى».

احتمال ديگر اين كه مقصود متعالى بودن خدا از داشتن شبيه و نظير

[١] صدوق، توحيد، ص١٩٨.