«هنگامى كه پروردگارت اعلام كرد تا روز قيامت كسى را بر آنها مى گمارد كه به طور مداوم آنها را در عذاب سختى قرار دهد، پروردگار تو سريع كيفر ده و او آمرزنده و مهربان است».

با معنى سرعت درگذشته آشنا شديم و امّا «عقاب»: چيزى است كه به دنبال چيز ديگر مى آيد، از اين جهت به شب و روز«عقِيبان» مى گويند، زيرا يكى پس از ديگرى مى آيد واگر به كيفر، عقوبت مى گويند، زيرا پس ازجرم ظاهر مى شود.[١]

مطابق دو آيه ياد شده، (سريع العقاب)از اوصاف خدا است ولى بايد توجه نمود كه اوصاف دايمى اونيست، بلكه درموارد خاصى اين وصف تجلى مى كند، از اين جهت در هر دو آيه پس از وصف (سريع العقاب) دو اسم مظهر رحمت يعنى (غفور رحيم)وارد شده است واگر سريع العقاب اسم دايمى و وصف دايمى او بود جمع ميان اين دو از نظر بلاغت صحيح نبود.

گواه ديگر بر اين كه اين وصف دايمى نيست، دو آيه ياد شده در زير است:

١. (وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالعَذابِ وَ لَولا أَجَلٌ مُسَمّىً لَجائَهُمُ العذاب و لَيـَأتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَهمُ لا يَشْعُرُونَ).

«آنها با شتاب از تو عذاب مى طلبند، اگر موعد مقررى تعيين نشده بود، بر آنها عذاب وارد مى شد، و البته عذاب به صورت ناگهانى مى آيد در حالى كه آنان آگاه نيستند».

٢. (يَسْتَعجِلُونَكَ بِالعَذاب وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالكافِرينَ). (عكنبوت/٥٣ـ٥٤)

«آنها با شتاب از تو عذاب مى طلبند،وحال آن كه دوزخ بر كافران احاطه دارد».

٣. (وَ لَو يُعَجِّلُ اللّهُ لِلنّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجالَهُمْ بِالخَيْرِ لَقُضِىَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ

[١] مقاييس اللغة، ج٤، ص ٧٧.