معناى لغوى «فتح» كه «فتاح» مبالغه آن است گشودن است، ولى در اين جا كنايه از حكم و داورى است. بنابر اين «فتاح» از اسماى حسنى است و به معنى داور مى باشد، به گواه اين كه بعد از آن كلمه عليم آمده است.

گاهى تصور مى شود كه «فتاح» به معنى «فاتح» و پيروز است در حالى كه اگر مقصود اين بود، مناسب بود جاى عليم با اسم «عزيز» همراه باشد، گواه ديگر بر اين كه فتاح به معنى داوراست آغاز آيه است كه مى فرمايد:(قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنا ربُّنا) و از اين جا روشن مى شود كه مقصود از (خير الفاتحين) همان «خيرالحاكمين» است، زيرا داورى ديگران گاهى بر اساس عدل و گاهى بر اساس جور است، گاهى به واقع مى رسند و گاهى خطا مى كنند در حالى كه داورى خدا از اين نقايص پيراسته است.

***