تفسير كتاب هاى مقدس آسمانى، دانش دير پايى است كه ريشه در امت هاى پيشين دارد، و در گذشته، وظيفه گروهى، آموزش دادن كتاب تورات و انجيل، و تفسير آن دو، بود. پس از طلوع ستاره اسلام و تحدّى آورنده آن به وسيله قرآن مجيد، دانش تفسير اين كتاب، به وسيله خود پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم)پى ريزى شد، و او نخستين مفسر قرآن است كه در مواردى، پرده از سيماى واقعى برخى از آيات برداشت، و جلال الدين سيوطى (٨٤٨ ـ ٩١١) رواياتى كه از پيامبر پيرامون تفسير قرآن وارد شده، در كتاب «اتقان» در يك جاگرد آورده است .[١]

قرآن گواهى مى دهد كه يكى از وظايف پيامبر ـ علاوه بر قرائت و تلاوت ـ تبيين و روشن ساختن مفاهيم آيات قرآن است چنان كه مى فرمايد:

(وَ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ)[٢].

«قرآن را براى تو فرو فرستاديم تا آن را براى مردم بيان كنى».

در اين آيه، به جاى «ليقرأ» جمله (لِتُبَيِّنَ) به كار رفته و اين گواه بر اين

[١] جلال الدين سيوطى: «الاتقان»: ٤ / ١٧٥ ـ ١٧٦ ط مصر، وى در اين كتاب روايات نبوى مربوط به تفسير را به ترتيب سور گرد آورده است. [٢] نحل: ٤٤ .