منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٦٦
«رزقى (باران) كه خدا از آسمان فرو فرستاد و به وسيله آن زمين مرده را زنده كرد».
ممكن است بگوييم مقصود از آن اعم از باران و انوار و اشعه حياتى است كه از آسمان به سوى زمين فرود مى آيد، اكنون ببينيم معنى رزق چيست؟
راغب مى گويد:«رزق» عطاى الهى است اعم از دنيوى و اخروى و گاهى رزق در نصيب و سهم و احياناً آنچه كه انسان مى خورد، به كار مى رود. اوّلى مانند: «أعطى السلطانُ رزقَ الجند; يعنى: سلطان جيره سپاهيان را داد». دومى مانند آيه (وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ انّكُمْ تُكَذِّبُونَ)(واقعه/٨٢) «بهره شما از قرآن تكذيب كردن آن است»، و سومى مانند(...فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْق مِنْهُ...)(كهف/١٩) يعنى: «برود يك نفر ازشما و از بازار غذايى تهيه كند و بياورد».
همين طوركه يادآور شديم، رزق گاهى در روزى اخروى به كار مى رود، چنان كه درباره شهدا مى فرمايد: (...بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُزرقُون) (آل عمران/١٦٩) «بلكه نزد پروردگارشان زنده اند و روزى مى خورند».
با تجزيه و تحليل مى توان گفت روزى منحصر به خوراك و پوشاك و مسكن نيست، بلكه هر نوع عطاى الهى كه انسان در زندگى مادى و معنوى خود به آن نياز دارد، روزى خدا است; روزى بدن وجسم همان غذاى مادى است كه در سايه آن رشد نموده و پا برجا مى ماند و روزى قواى حسى، ادراك محسوسات، و روزى قوه خيال، درك صورتهاى برزخى و روزى قوه واهمه، درك معانى جزئى و روزى خرد درك مفاهيم كلى است. حتى علوم و معارف حقه مربوط به مبدأ و معاد نوعى روزى است از جانب خدا.[١]
«رزاق» اسم خاص خدا است و اگر نتوانيم اين اسم را بر ديگران اطلاق كنيم، ولى مى توان «رزق» را به بندگان خدا نسبت داد، زيرا برخى از برخى ديگر روزى مى خورند و در خود قرآن نيز در اين مورد به كار رفته است، چنان
[١] سبزوارى، شرح الأسماء الحسنى، ص ٦.