٢. غالباً «بارى» در مورد آفرينش حيوانات به كار مى رود، و اگر در سوره حشر ـ آيه ٢٤ ـ خدا با اين دو وصف يك جا توصيف شده است (الخالق البارئ)، به خاطر تفاوتى است كه در مفهوم آنها وجود دارد.

اسم هفدهم و هيجدهم: الباطن والظاهر

لفظ «باطن» در قرآن يك بار آن هم به عنوان وصف خدا آمده، در حالى كه ظاهر به صورتهاى مختلف ده بار وارد شده و در يك مورد صفت خدا قرار گرفته است، چنان كه مى فرمايد:

(هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظّاهرُ وَالباطنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَىْء عَليمٌ).(حديد/٣)

«ظاهر» از ماده «ظهر»گرفته شده كه قسمت روشن چيز را مى گويند، واگر نيمه روز را ظُهْر گويند چون روشن ترين نقطه از روز همان وقت نيمه آن است، و از اين جا معنى باطن نيز روشن مى شود و آن قسمت خفا و پنهانى شيئ است. از اين جهت به آن نقطه روشن از حيوانات «ظَهْر» و نقطه پنهان «بَطْن» گفته مى شود، و در قرآن نيز اين دو لفظ به همين ملاك به كار رفته اند، آن جا كه مى فرمايد: (وَ ذَرُوا ظاهِرَالإِثْمِ وَ باطنَهُ...) (انعام/١٢٠) «گناهان آشكار و پنهان را ترك كنيد».

بنابراين مقصود از توصيف خدا به «ظاهر» و «باطن»، ظهور و خفاى او است; اكنون بايد ديد چگونه خدا با اين دو صفت متضاد، همزمان توصيف