دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٤٤٢٤
| باندونگ جلد: ١١ شماره مقاله:٤٤٢٤ |
بانْدونْگ، سومين شهر بزرگ اندونزي (پس از جاكارتا و سورابايا) و مركز ايالت
جاوة غربى كه به سبب كنفرانس معروفى كه در ١٩٥٥م/١٣٣٤ش در آن برگذار
شده، شهرت بينالمللى يافته است.
باندونگ در جزيرة جاوه و در دامنة شمالى فلات پرينگر در ارتفاع ٧٣٠ متري از
سطح دريا و در حدود ١٨٠ كيلومتري جنوب شرقى جاكارتا قرار دارد («دائرةالمعارف
بينالمللى...٦»). در اطراف شهر كوههاي آتشفشانى فراوانى وجود دارد كه
ارتفاع آنها تا حدود ٦٠٠ ،٢متر مىرسد. رودخانة تژيكاپوندونگ٧ آن را به دو
قسمت تقسيم كرده است. در زمينهاي مسطح اطراف شهر مزارع برنج، و در دامنة
كوههاي مجاور آن اراضى وسيعى زير كشت چاي و چين چونا (درختى كه از آن
گنه گنه به دست مىآيد) مشاهده مىشود. باندونگ شهري جديد با خيابانهاي
منظم و وسيع و پاركهاي سرسبز متعدد است. در دو طرف خيابانهاي آن ساختمانها و
مهمانخانههاي بزرگ از نوع اروپايى به چشم مىخورد ( بريتانيكا)كه نسبت به
شهرهاي ديگر اندونزي از سطح زندگى و رفاه عالىتري برخوردار است. آب و
هواي باندونگ معتدل است و به علت قرار گرفتن در ارتفاع، روي هم رفته
حدود ٤ تا ٥ سانتىگراد خنكتر از جاكارتاست. دماي متوسط شهر ٢٢، متوسط حداكثر
دما ٣٤ و متوسط حداقل آن ١٨ سانتىگراد است. مقدار باران سالانة آن ٩٠٠
،١ميلىمتر است («دائرةالمعارف ايتاليا٨»). بزرگ - راههاي عمدة جاوه از
باندونگ به همه طرف، مخصوصاً به جاكارتا و جاوة شرقى و سواحل، كشيده شده،
و همراه راهآهن شمال - جنوب، شهر را در دسترس قرار مىدهد. فرودگاه آن در
حاشية غربى شهر قرار دارد. مجموع اين عوامل باندونگ را به صورت يك مركز
مهم جهانگردي و نيز رفاهى براي افراد سالخورده درآورده است («دائرةالمعارف
بينالمللى»).
جمعيت باندونگ در ١٩٣٠م، ١٦٧ هزار نفر بوده و در ١٩٦٨م به ٦٩٥ ،١٤٨ ،١نفر
رسيده است (هاردجونو، .(١٢٩ در ١٩٨٠م جمعيت آن ٦٣٧ ،٤٦٢ ،١نفر ( بريتانيكا)و
در ١٩٩٠م/١٣٦٩ش به ١٢٢ ،٠٥٨ ،٢نفر بالغ گرديده است ( آمريكانا)كه بيشتر
آنان مسلمانند ( دانشنامه...).در سالهاي پيش از جنگ جهانى دوم ١٢% جمعيت را
اروپاييان، و ١٠% را چينيها تشكيل مىدادند («دائرةالمعارف بينالمللى»).
اعتبار عمدة شهر باندونگ به سبب مركزيت اداري و فرهنگى آن است، زيرا
وزارتخانههاي جنگ و راه و ترابري اندونزي در اين شهر مستقرند (همانجا). بجز
آنها شمار بسياري مدرسة عالى، دانشگاه و مراكز فرهنگى و پژوهشى در اين شهر
وجود دارد كه مهمترين آنها مؤسسة معروف فنى باندونگ است. اين مؤسسه در
١٩٢٠م، در دورة استيلاي هلنديها، به صورت دانشكدة معماري و مهندسى تأسيس
شده، و امروزه دانشكدههاي علوم رياضى و طبيعى و نيز علوم كاربردي دانشگاه
ملى اندونزي را در خود جاي داده است. از ميان مؤسسات علمى ديگر باندونگ
مىتوان انستيتو پاستور، مؤسسة نابينايان، موزة زمينشناسى و رصدخانة آن را
نام برد ( بريتانيكا).
مهمترين صنايع باندونگ پارچهبافى و پس از آن توليد گنهگنه است. پيش از
جنگ دوم جهانى ٨٠% گنهگنة جهان در اين شهر توليد مىشد ( دانشنامه).توليد
مواد كائوچويى آن نيز قابل توجه است.
از نظر تاريخى مركز اصلى باندونگ به صورت دهكدهاي در قرن ١٧م در ساحل
رودخانة تژي تاروم٤ بنا شد. در ١٨١٠م به دستور حاكم محلى هلندي، اين دهكده
به نقطة فعلى در ساحل تژيكاپوندونگ منتقل گرديد و در ١٨٦٤م مركز جاوة غربى
شد و در ١٩٠٦م به صورت شهر درآمد («دائرةالمعارف بينالمللى»). باندونگ در
سالهاي جنگ جهانى دوم مركز دفاعى هلنديها و ارتش متفقين بود و در مة ١٩٤٢/
دي ١٣٢١ به تصرف ژاپنيها در آمد .(WNGD) پس از جنگ به دنبال اعلام استقلال
اندونزي (اوت ١٩٤٥)، باندونگ يكى از شهرهاي اين كشور به شمار آمد (
دانشنامه).
كنفرانس باندونگ كه باعث شهرت اين شهر در تاريخ روابط بينالملل شده است،
اجلاسى بود كه به ابتكار ٥ كشور اندونزي، بيرمانى، سيلان (سريلانكا)، هند و
پاكستان از ٢٨ فروردين تا ٣ ارديبهشت ١٣٣٤ش / ١٨ تا ٢٤ آوريل ١٩٥٥م در آنجا
تشكيل گرديد. كنفرانس باندونگ موجب شد كه كشورهاي آسيايى - افريقايى در
زمينة سياست بين المللى در سازمان ملل به صورت گروهى مؤثر درآيند و در
١٣٤٠ش/١٩٦١م رسماً كشورهاي غير متعهد را به وجود آورند ( بريتانيكا).
مآخذ: دانشنامة جهان اسلام، تهران، ١٣٧٣ش؛ نيز:
Americana, ١٩٩٦; Britannica, ١٩٨٦; Enciclopedia Italiana; Encyclopedia
International; GSE; Hardjono, J., Indonesia, Land and People, Djakarta, ١٩٧١;
WNGD.
محمدحسن گنجى