بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٦٦ - استنتاج

مستمسكى بيش نبوده است تا بدين وسيله حقيقت موسى در نفس تو پيدا شود.

اگر هنر انطباق تو قوى باشد، مى‌توانى موسى و فرعون آفاقى را با موسى و فرعونى كه در وجود تو است منطبق كنى، مثلا:

موسى، كنايه است از عقل كلّى.

هارون، كنايه است از عقل جزئى.

«١»

نفس اماره، كنايه است از فرعون.

هواى نفس، كنايه است از هامان.

اگرچه موسى و فرعون آفاقى در يك مقطع از زمان زندگى مى‌كردند و اينك وجود فيزيكى ندارد، ولى نتايج آن دو يا به تعبيرى حقيقت وجود و خط فكرى آن دو، در وجود انسان‌ها تا قيامت زنده است. در واقع نور موسى عوض نمى‌شود، اين تنها چراغ است كه عوض مى‌شود و حقيقت آن نور از چراغى به چراغ ديگر منتقل مى‌گردد.

وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ لَمْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ أُولئِكَ سَوْفَ يُؤْتِيهِمْ أُجُورَهُمْ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً «٢»

«كسانى كه به خدا و رسولان او ايمان آورده و ميان احدى از آنها فرق نمى‌گذارند، پاداش آنها را خواهيم داد، خداوند آمرزنده و مهربان است.»

______________________________

(١)- منظور مولانا از عقل كلّى يا عقل كلّ يا نفس كلّ، عقل كامل رسا است كه حقايق را به شايستگى درك مى‌كند.

و عقل جزئى، عقل ناقص است كه به تنهايى براى درك حقايق كافى نمى‌باشد.

(٢)- نساء: ١٥٢