بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٦٤ - حكايت ١٩٣ يك زمان از وى عنايت بركند # عقل زيرك ابلهىها مىكند

حكايت ١٩٣

مورچه‌اى ديد كه قلمى بر روى كاغذى حركت مى‌كند، اين مسأله را با مورچه‌هاى ديگر در ميان گذاشت و گفت: اين قلم چه نقوش عجيبى رسم مى‌كند! نقوشى كه همچون ريحان و سوسن و گل است!

مورچه دوم گفت: اين نقوش زيبا از قلم نيست بلكه فاعل اصلى، انگشت كسى است كه اين نقوش را مى‌كشد.

مورچه سوم گفت: فاعل اصلى انگشت نيست بلكه بازوانى است كه اين انگشت‌ها بر آن است و او نقوش را مى‌كشد.

مورچه‌ها يكى پس از ديگرى نظريه مى‌دادند تا نوبت به بزرگ مورچه‌ها رسيد.

او كه اندكى هوشمندتر از ديگر مورچه‌ها بود، گفت:

اين نقوش زيبا را از صورت ظاهرى نبينيد؛ زيرا صورت ظاهرى، با غلبه خواب يا مرگ، بى‌خبر و بى‌هوش مى‌گردد. صورت ظاهرى جسم به منزله لباس و عصاست.

بنابراين، اين نقوش زيبا جز به وسيله عقل و روح نقش نمى‌گردد.