بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٢٤ - استنتاج

ما ساكت شديم. حضرت فرمود:

«و اللّه الاخبات قول اللّه عزّ و جلّ الّذين آمنوا و عملوا الصالحات و اخبتوا الى ربّهم».

«سوگند به خدا اين همان- اخبات- است كه در سخن خداى عزّ و جل آمده است.»[١]

*** مولانا در اين حكايت، ضمن بيان مطالب عرفانى، به اين نكته نيز اشاره مى‌كند كه سالك خالص، تنها مشيت و خواسته خدا را مى‌طلبد نه غير را، لذا نديم مبغوض در پاسخ به كسى كه به او اشكال مى‌كند: چرا به شخصى كه جانت را از خشم شاه رهانيد، بى‌توجهى مى‌كنى، گفت:

در راه شاه بايد جان بخشيد ولى عماد الملك مانع رسيدن من به اين مقام شد.

من مى‌خواستم با فنا شدن و محو وجود موهومى خويش، به مقام «لى مع اللّه» برسم؛ مقامى كه هيچ پيغمبر برگزيده‌اى را در آن مقام جاى نيست.

من هيچ نوشى جز نيش شاه نمى‌خواهم و هيچ پناهى جز پناه او نمى‌طلبم‌

من بدانجهت همه تعلّقات غير شاه حقيقت را پشت‌پا زده‌ام كه رشته الفت و محبّت خود را با او مستحكم نمايم.

[١] - نور الثقلين، ج ٢، ص ٣٤٨

[٢] - قال رسول اللّه:« لي مع اللّه وقت لا يسعني فيه ملك مقرّب و لا نبىّ مرسل»؛« پيامبر فرمود:« مرا با خداوند وقتى است كه در آن نمى‌گنجد ملك مقرّبى و نه نبىّ مرسلى.» شرح انقروى، ج ١١، ص ١٠٨٥