بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٢٢ - استنتاج

استنتاج‌

«اسلام» به‌معناى تسليم است و اينكه دين حضرت محمد صلّى اللّه عليه و اله دين اسلام ناميده شده، چون سلك دين حضرت محمد صلّى اللّه عليه و اله و ماهيت آن، تسليم محض در برابر فرامين حضرت حق است.

إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ ....[١]

«همانا، در نزد خدا دين، اسلام- به‌معناى تسليم در برابر حق- است.»

و اگر كسى طريقى غير از طريق تسليم در برابر خدا، به‌عنوان آيين براى خود برگزيند، از او پذيرفته نخواهد شد و در آخرت از زيانكاران است.

وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ.[٢]

بنابراين معنا، همه اديان الهى دين اسلامند؛ چرا كه همه داراى يك روح مشترك هستند و آن تسليم محض در برابر خداست و هركس از دين اسلام (چه اسلام به‌معناى لغوى و چه اسلام به‌معناى اصطلاحى آن) پيروى كند، مورد پسند خدا قرار مى‌گيرد.

... وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً ...؛[٣] «و اسلام را به‌عنوان آيين شما پذيرفتم.»

با عنايت به مطالب فوق، تسليم در مقابل اللّه مراتبى دارد كه حضرت على ٧ در بيان حقيقت اسلام و مراتب آن چنين مى‌فرمايند:

«لأنسبنّ الاسلام نسبة لم ينسبها احد قبلي: ألاسلام هو التّسليم و التّسليم‌

[١] - آل عمران: ١٩

[٢] - آل عمران: ٨٥

[٣] - مائده: ٣