آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٥٥٧ - ٦ -«الآخر»

شرح اسماى حسنى‌

١- «اللَّه»:

مشهورترين نام خداوند متعال و در مقام ذكر و دعا، برترين مقام را داراست. و ساير نامها به سوى اين نام متوجه‌اند.

٢ و ٣- «الواحد، الاحد»:

اين دو اسم به معناى نفى اجزاء مى‌باشند و با هم چند فرق دارند:

الف- «واحد» به تنهاى بالذات گويند و «احد» به تنهاى بالمعنى.

ب- «واحد» موردش اعم است، چون هم به عاقلان گفته مى‌شود، هم به غير عاقلان، اما «احد»، فقط به عاقلان گفته مى‌شود.

ج- «واحد» در حساب و عدد (به عنوان شماره يك) مى‌آيد اما «احد» چنين نيست.

٤- «الصّمد»:

آن آقايى كه مقصود و تكيه‌گاه در تمام كارها و نيازها و گرفتاريهاست.

اصل «صمد» به معناى قصد است كه در عرب گويند: «صمدت هذا الامر، يعنى آهنگ آن كار را كردم».

و نيز در معنايش گفته شد، كه «صمد» آن كسى است كه جسم و شكم ندارد.

٥- «الاوّل»:

آن است كه بر همه چيز پيشى گرفته، موجودى كه قبل از وجود خلق دائما بوده و چيزى قبل از او نيست.

٦- «الآخر»:

آنكه بعد از فناى، خلق، باقى است (البته بايد دقت كنى كه:) «آخر» به معناى چيزى كه انتها دارد، نيست، همچنان كه «اوّل» هم بمعناى چيزى كه‌