آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٣٧ - تلفظ غلط در دعا

در حق دوست و محبوبش را مستجاب نكند.

و عده‌اى نيز گفته‌اند: منظور دعايى است كه داراى شرايط نباشد.

اما هيچ يك از اين سخنان درست نيست، زيرا ابتداى كلام امام صادق- ٧- كه فرمود: «ما قومى فصيح و خوش سخن هستيم» اشاره به رعايت كردن قواعد ادبى است، چون مراعات نمودن اين قواعد، از شرايط فصاحت است.

سخن حق آن است كه منظور اين دو روايت يك چيز نيست، بلكه هر يك معناى خاصى دارند. اما روايت اول كه فرمود: «دعاى غلط به سوى خداوند متعال بالا نمى‌رود»، يعنى ذات اقدس الهى، مطابق ظاهر لفظ غلط جزاء نمى‌دهد و اجابت نمى‌كند بلكه مطابق مقصود گوينده، پاداش عطا مى‌نمايد. براى اين تفسير دو دليل داريم:

دليل اوّل اينكه: افرادى، زيارت امام معصوم- ٧- را اين گونه قرائت مى‌كنند:

«اشهد انّك قتلت و ظلمت و غصبت‌

(به صورت فعل معلوم)».

يعنى: «نعوذ باللَّه شهادت مى‌دهم كه تو كشتى و ظلم كردى و غصب نمودى!!».

و حال آنكه صحيح اين است كه بگويد:

«اشهد انّك قتلت و ظلمت و غصبت (به صورت فعل مجهول)»

. يعنى: «شهادت مى‌دهم كه تو كشته شدى و مظلوم بودى و حقّت غصب گرديد».

اگر بخواهيم همين ظاهر لفظ را نظر كنيم و به موجب آن، حكم نماييم، بايد بگوئيم كه اين فرد كافر شده و حال آنكه احدى اين چنين حكم نمى‌كند. بنا بر اين، پاداش دعا مطابق ظاهر لفظ نمى‌باشد، بلكه مطابق مقصود گوينده خواهد بود.

دليل دوم اينكه: اگر كسى سخن زشتى به ديگرى بگويد به طورى كه اين سخن در عرف و زبان ديگران، دلالت بر نسبت نارواى جنسى كند، اما در عرف و زبان گوينده، چنين نباشد، در اينجا هيچ فقيهى نمى‌گويد كه بايد بر گوينده‌