آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٢٤٩ - رجا و اميدوارى به رحمت حق

- وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ‌

[١].

يعنى: «تنها بر خدا توكل كنيد اگر مؤمن هستيد».

اگر جز اين آيه، چيز ديگرى ما را بر توكل، تحريك نمى‌كرد كافى بود، چون توكل را شرط ايمان قرار داده است.

سپس اين كلام را با بشارت به جزاى نيك و تفضّل و ... براى كسانى كه گرد آن جمع شوند تأكيد كرد و فرمود:

- وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ‌

[٢].

يعنى: «گفتند: خدا ما را بسنده است و چه نيكو ياورى است، آنگاه از جنگ بازگشتند در حالى كه نعمت و فضل خدا را به همراه داشتند و هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود، اينان به راه خشنودى و رضايت خدا رفتند».

علاوه بر آن بشارت داده كه متوكلين را دوست دارد.

- إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ‌

[٣].

يعنى: «خدا توكّل‌كنندگان را دوست دارد».

از حضرت صادق- ٧- سؤال شد كه ميزان توكل چيست؟ فرمود:

٣٧٨- «الّا يخاف مع اللَّه شيئا»

. يعنى: «وقتى با خدا بود، ديگر از غير او هراسى نداشته باشد».

بنا بر اين، مدار و مركز توكل، حسن ظن به خداست، چون تنها، كسى كه به خدا حسن ظن داشته باشد، از غير او ترسى ندارد.

پس از بررسى آيات قرآنى، نظرى به روايات وارده از معصومين- عليهم صلوات اللَّه اجمعين- نما كه در اين باره چه فرموده‌اند؟

[١] - سوره مائده، آيه ٢٣.

[٢] - سوره آل عمران، آيات ١٧٣- ١٧٤.

[٣] - سوره آل عمران، آيه ١٥٩.