آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٤١٠ - اما عقل

تشويق به ذكر

همچنان كه عقل و نقل هر دو ما را به «لزوم دعا» راهنمايى مى‌كردند، نسبت به «ذكر» نيز اين حكم را دارند. گذشت كه دعا موجب از بين رفتن بلاهاى موجود و دفع بديهاى موعود است. به واسطه دعاست كه منفعت براى انسان به دست مى‌آيد و از همين طريق، دوام مى‌يابد، «ذكر» هم همين فوايد را در بردارد، پس هم عقل و هم نقل ما را بدان تشويق مى‌نمايند:

اما عقل‌

هر انسانى كه به او نعمتى رسيده، عقلش حكم به لزوم شكرگزارى مى‌نمايد و «شكر» هم خود قسمى از اقسام «ذكر» است. علاوه بر اين، «ذكر» موجب دفع ضررا احتمالى است و عقلا ضرورى است كه دفع ضرر احتمالى در صورت وجود قدرت، واجب است. دفع ضرر به واسطه «ذكر» را از روايات زير مى‌توان به دست آورد: «حسين بن زيد» از امام صادق- ٧- روايت كرده است كه فرمود:

٦٢١- «قال رسول اللَّه- ٦-: ما من قوم اجتمعوا في مجلس فلم يذكروا اللَّه و لم يصلّوا على نبيّهم الّا كان ذلك المجلس حسرة و وبالا عليهم يوم القيامة

». يعنى: «رسول خدا- ٦- فرمود: هيچ قومى در مجلسى گرد هم جمع نشدند در حالى كه نه خدا را ياد كنند و نه بر پيامبرشان درود