آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٥٦٩ - ٤١ -«المتكبر»

- يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ[١].

يعنى: «اى عزيز مصر!».

يعنى: ملكا!

٤٠- «الجبّار»:

يعنى اوست كه فقر و شكستگى خلق را جبران كرده، وسايل زندگى و روزى را بر عهده گرفته است.

گفته شده «جبار» به معناى عالى و برتر از خلق و در هم كوبنده ستمگران است.

و نيز گفته شده «جبار» به معناى چيره‌اى است كه دست كسى به او نمى‌رسد، چنانچه به نخلى كه بدان دسترسى نيست، «جبار» مى‌گويند.

«جبر» بدين معناست كه انسان را بر كارى مجبور كنند كه حضرت صادق- ٧- فرمود:

٨٢٩- «لا جبر و لا تفويض و لكن امر بين الامرين».

يعنى: «نه جبر است و نه تفويض، بلكه چيزى ميان آن دو است».

منظور حضرت اين است كه خداوند سبحان، بندگانش را بر گناهان مجبور نساخته، امر دين را به آنان واگذار هم ننموده است تا مردم در باره‌اش بر اساس نظرات و قياسهاى خود سخن بگويند، بلكه خداوند عزيز و جليل، حدود را معين و توصيفش كرده و دين را تشريع و واجب و سنّت را بر آن اضافه و تكميلش نموده است، پس با تعيين و توصيف حدود، ديگر جايى براى تفويض و واگذارى باقى نمى‌ماند.

٤١- «المتكبّر»:

يعنى خدا از اوصاف مخلوقات برتر است.

و نيز در معنايش گفته شده: خداوند متكبر است بر مخلوقاتى كه در برابر عظمت حق، سرپيچى مى‌كنند و زيربارش نمى‌روند.

[١] - سوره يوسف، آيه ٧٨.