آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ١٢١ - تنبيه هماهنگى علم و عمل

يعنى: «شديدترين عذاب را عالمى دارد كه از علمش بهره‌اى نبرده است».

و نيز فرمود:

١٥٢- «تعلّموا ما شئتم ان تعلموا فلن ينفعكم اللَّه بالعلم حتّى تعملوا به، لانّ العلماء همّتهم الرّعاية، و السّفهاء همّتهم الرّواية».

يعنى: «هر چه مى‌خواهيد بياموزيد ولى خداوند متعال در برابر عملتان به شما بهره مى‌رساند، نه علمتان، چون علما سعيشان در به كار بستن دانسته‌هاست ولى، بى‌خردان و سفيهان، همتشان جمع‌آورى و نقل سخنان مى‌باشد».

در رابطه با فضيلت علم و علما آيات و روايات بسيارى وارد شده منجمله: شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ‌[١].

يعنى: «ذات اقدس الهى شهادت مى‌دهد كه و جزا معبودى نيست و ملائكه و اهل علم نيز (اين چنين شهادت مى‌دهند)».

هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ‌[٢].

يعنى: «آيا آنان كه مى‌دانند با آنان كه نمى‌دانند برابرند؟».

امام صادق- ٧- فرمود:

١٥٣- «اذا كان يوم القيامة جمع اللَّه النّاس في صعيد و وضعت الموازين فيوزن دماء الشّهداء مع مداد العلماء فيرجّح مداد العلماء على دماء الشّهداء».

يعنى: «وقتى روز قيامت فرا برسد، همه مردم در يك سرزمين جمع شده ترازوهاى سنجش اعمال نهاده مى‌شود، آنگاه خونهاى شهدا را با جوهر قلم علما مى‌سنجند كه در اين سنجش، جوهر قلم علما بر خونهاى شهدا برترى مى‌يابد».

يكى از علما در تفسير اين حديث گفته است: «سرّ برترى اين است كه خون شهيد بعد از مرگش، نفعى نمى‌رساند، ولى جوهر قلم عالم، پس از مرگ او، براى ديگران نفع دارد»[٣].

[١] - سوره آل عمران، آيه ١٨.

[٢] - سوره زمر، آيه ٩.

[٣] - ممكن است بتوان گفت: چون مداد علماست كه شهيد مى‌سازد.