فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٦ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
جمع بين دو نماز در مزدلفه و عرفات
فقها اتفاق نظر دارند كه جمع بين دو نماز در مزدلفه و عرفات رجحان دارد و دراين مورد هيچ گونه اختلافى وجود ندارد. قرطبى در اين زمينه مىگويد:
«فقها اجماع دارند كه جمع بين نماز ظهر و عصر، هنگام ظهر در عرفات و جمع بين نماز مغرب و عشا، هنگام عشا در مزدلفه سنّت است و اختلاف فقها در مورد جمع بين دو نماز در غير اين دو مكان است». (١)
ابن قدامه گفته است:
«حسن بصرى و ابن سيرين و اصحاب رأى گفتهاند كه جمع بين دو نماز جز در روز عرفه در عرفات و شب مزدلفهـدر مزدلفه ، جايز نيست». (٢)
مسلم از جابربن عبداللّه روايت كرده است كه:
رسول خدا(ص) مدت ٦ سال به حج نرفته بود. پس از آن، در سال دهم هجرى به مردم اعلام كرد كه در اين سال به حج مىرود. مردم زيادى كه دوست داشتند به پيامبر(ص) اقتدا و مانند او عمل كنند، به مدينه آمدند... تا اين كه پيامبر(ص) به عرفات آمد و خيمهاى را كه براى او در نمره برپا شده بود ديد و در آنجا نزول كرد. بعد از ظهر دستور داد تا شترش ـ قصواء ـ را آماده كنند. پس از آماده شدن شتر، به گودى دشت آمد و براى مردم خطابهاى ايرادكرد. سپس اذان گفت و پس از اقامه، نماز ظهر را خواند؛ آنگاه برخاست و پس از اقامه، نماز عصر را به پا داشت و بين اين دو نماز، نمازى نخواند.... تا اين كه به مزدلفه آمد و در آنجا نماز مغرب و عشا را با يك اذان و دو اقامه و بدون هيچ گونه تسبيحى ميان آنها، خواند. (٣)
(١)بداية المجتهد، ج١، ص١٧٠، الفصل الثاني في الجمع.
(٢)المغنى، ج٢، ص١١٢.
(٣)صحيح مسلم، ج٤، ص٣٩ ـ ٤٢، باب «حجّة النبيّ(ص)».