فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٢ - نكتهها (١١) رضا مختارى
خوانى و گرد و خاك كردن ندارد ولى از قديم گفتهاند «معمّا چو حل گشت آسان شود». شاهد معناى ما اين است كه برخى از طلاّب در سال ٨١ معناى همين عبارت شرح لمعه را از عدهاى از مراجع معاصر (دامت بركاتهم) استفسار كردند، ولى بيشتر ايشان به آن جواب ندادند و شايد برخى، آن را سؤالى ساده و پيش پا افتادهـدانستند، ولى دو تن از اين بزرگواران تواضع به خرج داده و پاسخى مرقوم فرمودند كه هيچ يك مقرون به صواب نيست. متن سؤال مذكور و دو جواب آن چنين است:
محضر انور حضرت آيت اللّه... دامت بركاته
احتراماً به عرض عالى مىرساند كه نظر به آن كه در فهم عبارتى از شرح لمعه، بين مدرّسان و شروح و حواشى آن، اختلاف است، نظر شريف حضرتعالى، فصل الخطاب و قامع الخلاف خواهد بود.
عبارت مورد اشاره در كتاب المساقاة (شرح لمعه، ج١، ص٤٥٣، چاپ عبدالكريم) چنين است:
و يلزم العامل مع الاطلاق... كلّ عمل متكرّر كلّ سنة... مما فيه صلاح الثمرة أو زيادتها، كالحرث و الحفر حيث يحتاج إليه و ما يتوقف عليه من الآلات و العوامل و تهذيب الجريد... و مثله أغصان الشجر المضرّ بقاؤها إلى الثمرة أو الأصل، و منه زيادة الكرم.
قسمت مبهم، همين عبارت اخير أعنى «و منه زيادة الكرم» است كه اميدواريم با توضيح كافى و وافى شما، مشكل حلگردد. خاطر شريف را مستحضر مىداريم كه در جامع الشتات ميرزاى قمى (قدّس سرّه) از اين گونه سؤالها زياد ديده مىشود و همين نكته سبب جرأت ما بر تصريح شد.
ايام عزت مستدام باد.