پاسخ:درضعف اين اشكال همين بس كه در سند اين حديث حَنَش قرار دارد. «حَنَش» لقب حسين بن قيس رحبى واسطى است كه در نهايت ضعف است. احمد بن حنبل در باره او گفته: وى متروك است و بخارى در باره او گفته: احاديث او مردود است و نوشته نمى‌شوند. ابو زرعه و ابن معين گفته‌اند: وى ضعيف است و نسايى در باره او گفته: وى مورد اطمينان نيست. مره گفته: وى متروك است و سعدى در حق او گفته: احاديث او بسيار مورد انكار است. دارقطنى در مورد او گفته: وى متروك است.

ذهبى حديث فوق را از جمله احاديث مردود او به شمار آورده است. (١٠٦)عقيلى در مورد اين حديث گفته است:

اين عبارت حديث كه «كسى كه دو نماز را به صورت جمع بخواند درى از درهاى گناهان بزرگ را باز كرده» مجهول است و كسى با آن موافق نيست و اصل و ريشه‌اى ندارد. از ابن عباس حديث صحيحى نقل شده است كه پيامبر(ص) نماز ظهر و عصر را به صورت جمع خواند. (١٠٧)

علاوه بر اينها، در سند اين حديث، عكرمه قرار دارد كه فردى ضعيف است و به احاديث او استدلال نمى‌شود.

اشكال دوم:جمع بين دو نماز و حديث ليلة التعريس (١٠٨)

ممكن است تصور شود بين روايتى كه جمع حقيقى بين دو نماز را جايز دانسته، با

(١٠٥)سنن ترمذى، ج١، ص٣٥٦.
(١٠٦)ميزان الاعتدال، ج١، ص٥٤٦، ح٢٠٤٣.
(١٠٧)تهذيب التهذيب، ج١، ص٥٣٨.
(١٠٨)شبى كه صحابه پيامبر(ص) خواب ماندند و نماز صبحشان قضا شد.