پيامبر(ص) در روزى كه نه ترسى وجود داشت و نه باران، نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا را با هم خواند. فردى به ابن عباس گفت: هدف پيامبر از اين كار چه بود؟ ابن عباس در پاسخ گفت: هدف او اين بود كه امتش به زحمت نيفتند.

ترمذى پس از نقل حديث فوق مى‌گويد: حديث ابن عباس به طرق مختلفى نقل شده است.

براى نمونه، اين حديث را جابربن زيد و سعيد بن جبير و عبداللّه‌ بن شقيق عقيلى، روايت كرده‌اند. (٥٢)

١٢. امام احمد بن حنبل از قتاده روايت كرده است:

از جابربن زيد از ابن عباس شنيدم كه پيامبر(ص) در مدينه و در حالى كه نه ترسى وجود داشت و نه باران، بين نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا جمع كرد. از ابن عباس سؤال شد: هدف ايشان از اين كار چه بود؟ او گفت: پيامبر با اين كار خواست كه امتش به زحمت نيفتند. (٥٣)

١٣. امام احمدبن حنبل از سفيان روايت كرده است:

عمر گفت: جابر بن زيد به من خبر داد كه از ابن عباس شنيده كه با رسول خدا(ص) هشت ركعت و هفت ركعت نماز با هم خوانده است. به او گفتم: اى ابا شعثاء، گمان مى‌كنم كه ظهر را تأخير و عصر را جلو انداخته باشد، همچنين مغرب را تأخير و عشا را جلو انداخته باشد! جابربن زيد گفت: من هم چنين گمان مى‌كنم. (٥٤)

(٥٢)سنن ترمذى، ج١، ص٣٥٤، حديث ١٨٧، باب «ماجاء في الجمع في الحضر» محقّق كتاب پس از نقل اين حديث در حاشيه، به طرقى كه اين حديث از ابن عباس نقل شده اشاره كرده است. هم چنان كه ترمذى تفسير غير قابل قبولى از اين دارد كه در محل خودش به صورت مفصل به آن خواهيم پرداخت.
(٥٣)مسند احمد، ج١، ص٢٢٣.
(٥٤)مسند احمد، ج١، ص٢٢١، اگر مرادش از اين كلام، جمع صورى باشد، همچنان كه به تفصيل خواهد آمد، چنين ظنّى حتى براى كسى كه برايش ظنّ حاصل شده، حجت نيست و ظن موجب بى نيازى انسان از حق نمى‌شود.