فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٥ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
سنّت پيامبر(ص) و باهم خواندن دو نماز در غير سفر و از روى اختيار:
روايات بسيارى از پيامبر(ص) بر جواز با هم خواندن دو نماز درغير سفر و از روى اختيار، وجود دارد كه صاحبان صحاح، سنن و مسانيد آنها را نقل كردهاند. اينك ابتدا سند و متن رواياتى را كه مسلم نقل كرده مىآوريم، آن گاه به رواياتى كه ديگران نقل كردهاند مىپردازيم:
١. يحيى بن يحيى مىگويد:
روايتى را از زبير از سعيد بن جبير از ابن عباس، براى مالك قرائت كردم كه رسول خدا(ص) در غير سفر و بدون اين كه ترسى وجود داشته باشد، نماز ظهر و عصر و همچنين نماز مغرب و عشا را با هم خواند.
٢. احمد بن يونس و عون بن سلام، هر دو از زهير، خبر دادند كه ابن يونس گفت:
زهير از ابو زبير از سعيد بن جبير از ابن عباس روايت كرده است كه رسول خدا(ص) در مدينه، نماز ظهر و عصر را بدون اين كه ترسى وجود داشته باشد و يا در سفر باشد، به صورت جمع خواند.
ابو زبير مىگويد: از سعيد پرسيدم: چرا پيامبر چنين كرد؟ سعيد گفت: همين سؤال را من هم از ابن عباس پرسيدم و او در پاسخ گفت: پيامبر(ص) خواست هيچ كس از امتش به مشقت نيفتد.
٣. ابو بكر بن ابى شيبه و ابوكريب از ابو معاويه نقل كردند همچنين از ابو كريب و ابوسعيد اشج ـ البته لفظ روايت از ابو كريب است ـ از وكيع و هر دو از اعمش از حبيب بن ابى ثابت، از سعيد بن جبير از ابن عباس روايت كردهاند:
رسول خدا(ص) در مدينه، نماز ظهر و عصر را با هم خواند، بدون اين كه ترسى يا باران وجود داشته باشد.
در حديث وكيع آمده است: راوى مىگويد: از ابن عباس پرسيدم: چرا پيامبر(ص) چنين كرد؟ ابن عباس در پاسخ گفت: «براى اين كه امتش به مشقت نيفتند» و در حديث ابى معاويه آمده است: به ابن عباس گفته شد: هدف رسول خدا(ص) از اين كار چه بود؟ ابن