فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٠ - جمع ميان دو نماز از ديدگاه كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
وقت عذر. وقت فضيلت وقتى است كه سايه شاخص به يك چهارم برسد. وقت اختيار، وقتى است كه سايه شاخص، به نصف آن برسد. وقت جواز وقتى است كه سايه شاخص به اندازه خود شاخص برسد و اين وقت، آخر وقت نماز ظهر است. وقت عذر، وقت نماز عصر است براى كسى كه در سفر يا باران آنها را با هم مىخواند. (٣٣)
كسانى كه اجمالاً با ديدگاه اماميه موافقند:
در ميان اهل سنّت كسانى هستند كه در اين زمينه با برخى از ديدگاههاى اماميه موافقند. نووى در ضمن نقل اين مطلب مىگويد:
عطاء و طاووس گفتهاند: هنگامى كه سايه شاخص به اندازه شاخص رسيد، وقت نماز عصر شروع مىشود. پس اين وقت، تا هنگامى كه خورشيد غروب مىكند، وقت مشترك نماز ظهر و عصر است.
اين قول به ديدگاهى كه اماميه در مورد اوقات نماز دارند، نزديك است.
مالك گفته است:
هرگاه سايه شاخص به اندازه آن برسد، وقت نماز ظهر تمام شده و وقت مشترك نماز ظهر و عصر شروع مىشود. اما وقتى كه سايه شاخص به طور آشكار از اندازه شاخص زيادتر شد، وقت نماز ظهر تمام مىشود. (٣٤)
اين قول بخشى از وقت را يعنى پس از آن كه سايه شاخص به اندازه آن مىشود تا وقتى كه افزايش سايه شاخص، آشكارا از اندازه آن زيادتر شود، وقت مشترك نماز ظهر و عصر قرار مىدهد. نووى سپس قولى را نقل مىكند كه وقت نماز ظهر را تا غروب آفتاب، (٣٥)ادامه مىدهد. وى اقوال ديگرى را نيز ذكر مىكند كه به نوعى با فقه اماميه توافق دارند.
(٣٣)المجموع، ج٣، ص٢٧.
(٣٤)همان، ص٢٤.
(٣٥)همان، ص٢٧.