فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٩ - آيين دادرسى اسلامى در مورد غير مسلمانان هادری قشقاوی
صورت تخلّف آنها از مفاد اين قراردادها، احكام و مجازاتهاى خاصى بر حسب نوع تخلّف اعمال مىشود كه براى آگاهى بيشتر مىتوان به كتابهاى فقهى مراجعه نمود.
ج - حربى غير معاهد؛كفارى كه در ستيز با اسلام هستند و به هيچ معاهده و قراردادى با مسلمانان تن نمىدهند، «حربى غير معاهد» ناميده مىشوند. جان، مال و ناموس اين دسته از كفار احترامى ندارد. در صورتى كه به ستيز خود با مسلمانان ادامه دهند و تسليم نشوند، با آنان جنگ مىشود. مردانشان كشته مىشوند، زنان و كودكانشان به استخدام مسلمانان در مىآيند و اموالشان نيز به غنيمت گرفته مىشود.
لازم به ذكر است «حربى» در لغت به معناى كسى است كه در جنگ با انسان است؛ ولى چنان كه معلوم شد، در اصطلاح فقه به هر كافر غير ذمّى، حربى گفته مىشود، چه در جنگ با مسلمانان باشد و چه نباشد. البته گاهى اوقات در اصطلاح فقيهان نيز حربى، فقط به كافرى اطلاق مىشود كه در جنگ با مسلمانان باشد و به كفار غير ذمّى كه در جنگ با مسلمانان نباشند، معاهد و مانند آن گفته مىشود. (١٠)
تشكيل دادگاه (صلاحيت قضايى)
أـ محاكمه در دعاوى شخصى
بررسى دعاوى در مورد مسلمانان بر عهده دادگاه اسلامى است و كفار صلاحيت قضاوت در اين مورد را ندارند. (١١)همچنين اگر يك طرف دعوى مسلمان و طرف ديگر كافر باشد، بايد دادگاه اسلامى آن را بررسى نمايد و بر اساس موازين اسلام حكم صادر كند؛ (١٢)زيرا همه ادله كيفيت قضا و شرايط قاضى، شامل اين فرض مىشود. هم چنان
(١٠) جهت اطلاع رجوع شود به: جواهر الكلام، ج٤١، ص٦٠٠ ـ ٦٣٦؛ تحرير الوسيله، ج٢، ص٣٢٩ و ٤٤٥.
(١١) شرايع الاسلام، ج٤، ص٨٦٠؛ قواعد الاحكام، ج٣، ص٤٢١؛ مفتاح الكرامه، ج٩، ص٩؛ جواهر الكلام، ج٤٠، ص١٢.
(١٢) جواهرالكلام، ج٢١، ص٣١٩؛ جامع المقاصد، ج٣، ص٤٥٩.