٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٣ - نظريه جبران كاهش ارزش پول سيد محسن سعيدى

ج) مثلى بودن پول و نظريّه جبران كاهش ارزش آن

بنابر مبناى مثلى بودن پول آيا مى‌توان فرضيّه «لزوم جبران كاهش ارزش پول» را اثبات كرد؟

به نظر مى‌رسد كه پاسخ مثبت باشد؛ نكته اثبات اين مدّعا با قبول توسعه در تعريف اوراق نقدى بنابر نظريّه مثليّت است. مشهور، اسكناس را از قبيل اموال (٧)


(٧) بيان چند نكته لازم است: الف) در تعريف مال مى‌توان گفت كه مال آن چيزى است كه در نظر عرف و عقلا مطلوبيت داشته و در نتيجه براى آن تقاضا به وجود آيد و از طرفى از صفت كميابى نسبى نيز برخوردار باشد؛ مجله فقه اهل بيت (ع)، ش٣١، ص٦٩. ب) پول از نظر فقهى و حقوقى به لحاظ اين كه «مال» است حكم كالا را دارد؛ بدين معنا كه احكامى از قبيل تمليك و تملّك، نقل و انتقال، ذمّه يا ضمان به پول نيز تعلّق مى‌گيرد؛ با استفاده از «پول» در اقتصاد اسلامى، ص ٦٣، دفتر همكارى حوزه و دانشگاه. ج) مال بودن پول مستقل است؛ يعنى مثل حواله و اسناد و چك نيست كه ارزش آن در محكىّ باشد نه حاكى. به خاطر همين است كه با پرداخت آن اسقاط ذمّه صورت مى‌گيرد. به عبارت ديگر، گرچه منشأ ماليّت پول اعتبار است ولى بعد از اعتبار حقيقتاً «مال» بر آن مترتّب مى‌شود. قابل ذكر است كه اصل اعتبار به وسيله دولت صادر كننده اوراق نقدى است، ولى چه بسا قوانين او در معاملات و معاوضات رعايت نمى‌شود و چون معيار در اين گونه موارد عرف عام است بايد به تشخيص او مراجعه كنيم. به عنوان نمونه دولت، اوراق اعتبارى مثل كالابرگ، تمبر، بليط، تراول چك و... را به عنوان سَنَد يا رسيد پرداخت معرفى كرده ولى عرف عام (حداقل در برخى موارد) مانند اسكناس با آن مبادله مى‌كند. د) نگرش به پول گاهى از ديد اقتصادى صورت مى‌گيرد كه در اين نگرش به آن «مال نمى‌گويند و رقم آن را به ثروت واقعى يك كشور اضافه نمى‌كنند؛ چرا كه در اين نگرش كلان به پول به عنوان ابزاردادوستد نظر شده است. لذا اگر اسكناس‌هاى يك بانك يا يك مملكت بسوزد چيزى جز ارزش فيزيكى آن نسوخته است؛ ولى گاهى از ديدگاه فقهى و حقوقى به آن مى‌نگريم كه در اين صورت «مال» صدق مى‌كند و باز از ديدگاه اقتصاد بين الملل، پول هر كشور براى كشور ديگر ثروت و مال محسوب مى‌شود. بنابراين، نوع نگرش به پول در مباحث علمى بايد مورد توجه قرار گيرد.