فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٢ - نظريه جبران كاهش ارزش پول سيد محسن سعيدى
سيد محمد باقر صدر(ره) است. (٤)
نظريّه سوم:اين كه پول نه مثلى است و نه قيمى ؛ هر چند «مال» به شمار مىرود. زيرا ضابطه مثلى و قيمى كه فقيهان بيان مىكنند مربوط به اموال و كالاهايى است كه ارزش ذاتى دارند... ولى اسكناس كه صرفاً يك مال اعتبارى است اين تقسيم در او راه ندارد و به تعبير اصطلاحى، پول تخصصاً و موضوعاً از بحث قيمى و مثلى خارج است؛ چون امروز كسى پول را كالا نمىنامد، بلكه آن را فقط نشانه قدرت خريد به حساب مىآورد نه چيز ديگر. (٥)
نظريه چهارم:نظريه تفصيل است؛ يعنى اين كه پول را در دو عرصه مىتوان ارزيابى كرد: يكى در عرصه افراد عرضى؛ يعنى پولى كه در زمان واحد مورد محاسبه قرار مىگيرد؛ اين پول مثلى است.
ديگرى در عرصه افراد طولى يعنى در دو زمان نسبتاً طولانى كه ارزش مالى آن دو بسيار متفاوت باشد؛ در اين عرصه پول قيمى محسوب مىگردد. (٦)
(٤) پول در نگاه اقتصاد و فقه، ص ٢٦.
(٥) مجله فقه اهل بيت (ع)، سال دوم، ش٧، ص٤٠.
(٦) مجله فقه اهل بيت (ع)، سال دوم، ص٧، ص٢٢، عبارت جهت اِيضاح، نقل به معنى شده است.