از طرفى، ملايمت و نرمش با ديگران نيز اگر باعث مى‌شود طرف مقابل جرأت پيدا كند، از آداب ناپسند است. نرمش، در قاضى، اثر بيشترى دارد، هر گاه طرف دعوا احساس نرمش و تأثير پذيرى در قاضى كند، به طمع مى‌افتد و در گفتار به خود جرأت مى‌دهد كه ناحق را حق جلوه دهد. از اين رو محقق گفته است:

«نرمشى كه لازم است قاضى از آن پرهيز كند، آن است كه مايه گستاخى طرف دعوا شود، نه هر نرمشى».

مجلس قضاوت، مجلس جدى و جايگاه عدالت و حقيقت است، نه مجلس گفتگو و شوخى. لازم است قاضى اين شأن را حفظ كند، به صورتى كه اگر در سخنان هريك از طرفين دعوا يا شاهد يا وكيل يا هركس ديگرى كه با اجازه قاضى سخن مى‌گويد، حرف خنده دارى زده شد، قاضى بر مجلس مسلط باشد؛ زيرا وى علاوه بر اين كه قاضى است، مديريت محكمه را نيز بر عهده دارد.

اين ادب قضايى از روايات مختلف استفاده مى‌شود و نيز مى‌توان با اين سخن امام على(ع) بر اين ادب قضايى استدلال كرد: سلمة بن كُهيل نقل مى‌كند كه شنيدم: على(ع) به شُريح مى‌گفت:

«در مجلس قضاوت كه خداوند اجر آن را واجب گردانيده و اندوخته‌اى نيكو براى كسى كه به حق قضاوت كند در نظر گرفته، از رنجاندن و آزا ديگران خوددارى كن». (٥٨)

ترش رويى و بد خلقى قاضى در مقابل طرف دعوا مايه آزار او مى‌شود، چه منجر به اين شود كه او در بيان دليل خود دچار مشكل شود يا نشود. اما على(ع) در اين روايت صريحاً از آن نهى كرده است مگر اين كه گفته شود لفظ «ايّاك» دلالت بر حرمت ندارد اما مسلّماً دلالت بر كراهت دارد و از اين رو از آداب قضاوت شمرده شده است.

حاصل اينكه انسان مى‌داند كه در معاشرتهاى عادى رو تُرش كردن كار ناپسندى است، چه به قاضى كه نمى‌تواند در مقابل طرف دعوا به ويژه اگر ترش رويى قاضى باعث شود كه طرف نتواند دليل خود را به خوبى بيان كند.

(٥٨) وسائل، ج١٨، باب ١، آداب قاضى، «اياك و التضجّر و التأذّى فى مجلس القضاء الذى أوجب الله فيه الاجر و يحسن فيه الذخر لمن قضى بالحق».