عبارت «الصلاة خيرٌ من النوم» از الفاظ اذان كه براى فراخواندن مردم به نماز و آگاه كردن آنان از وقت نماز تشريع شده است به شمار نمى‌آيد؛ بلكه از عباراتى است كه براى بيدار كردن مردم از خواب، تشريع شده است. اين عبارت مانند الفاظ تسبيح است كه در دوران اخير مردم به جاى اذان اوّل به كار مى‌برند. با توجه به اين مطالب، گره جدال فقها در اينكه آيا تثويب از الفاظ اذان است يا نه و آيا گفتن اين عبارت در اذان بدعت است يا نه، گشوده مى‌شود. (٩٤)

٧. ابن قدامه از اسحاق نقل كرده كه او پس از نقل روايت ابى محذوره گفته است:

تثويب را مردم ساخته‌اند و ابو عيسى گفته تثويب را اهل علم خوش ندارند و ابن عمر وقتى آن را شنيد، از مسجد خارج شد. (٩٥)

٨. از امامان اهل بيت(ع) روايات متعددى رسيده كه گفتن عبارت «الصلاة خيرٌ من النوم» در اذان بدعت است. شيخ طوسى با سند صحيح از معاوية بن وهب نقل كرده است كه از امام صادق(ع) از تثويب كه بين اذان و اقامه گفته مى‌شود، سؤال كردم. فرمود:«ما آن را نمى‌شناسيم» (٩٦)

٩. از بررسى رواياتى كه در مورد اذان وارد شده، براى نگارنده روشن شد كه دو خاندان از روايتى كه از جدشان، عبداللّه‌ بن زيد و ابى محذوره، روايت شده، بهره بردارى كردند و كوشيدند اين روايت را ميان مردم منتشر كنند؛ زيرا اين روايت متضمن فضيلتى براى خاندان آنهاست. اگر اين انگيزه نبود، دليلى نداشت اين دو مسأله(تشريع

(٩٣) نيل الاوطار، ج٢، ص٣٨.
(٩٤) سبل السلام في شرح بلوغ المرام، ج١، ص١٢٠.
(٩٥) ابن قدامه، المغنى، ج١، ص٤٢٠.
(٩٦) وسائل الشيعه، ج٤، ص٦٥٠، باب ٢٢ از ابواب اذان و اقامه، حديث١، و باقى احاديث اين باب.