فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٩٣ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى
چرا كه زن فتنه ساز است و الاغ نعره مىكشد و سگ ايجاد وحشت مىكند، پس متفكر در اينها تشويش خاطر پيدا مىكند، تا اين كه نمازش قطع مىشود، پس تعبير به قطع از آن جهت است كه اينها منجر به قطع نماز مىشود. (٢٠٠)
نووى در مجموع مىگويد:
شافعى و خطابى و محققان از فقها و محدثان، قطع مذكور در احاديث را به قطع خشوع تأويل كردهاند، نه اين كه اينها نماز را باطل كند، بيهقى گفته: و دليل بر صحت اين تأويل آن است كه ابن عباس يكى از راويان قطع نماز به عبور است و لكن از او روايت شده كه عبور را بر كراهت حمل كرده، نه قاطعيت. (٢٠١)
خلاصه كلام اين كه به لحاظ ادله، مجموع روايات نبويه وارده از پيامبر(ص) كه قولاً و يا تقريراً دلالت بر عدم قطع مىكند،با توجه به خصوصيات مذكوره و قرائن موجوده در كلام، احتمال تخصيص به امور سه گانه و تقييد به صورت وجود ستره را كاملاً منتفى مىكند و هيچ گونه جمع عرفى را قبول نمىكند، و براى خصم راهى جز ادعاى تعارض بين دو طائفه اخبار باقى نمىگذارد، اما گفتيم و توضيح داديم كه: ادله و روايات قطع، به خودى خود تمام نيست و صدور آن مشكوك است. روايت ابوذر حتى با قطع نظر از خدشهاى كه در راوى آن عبداللّه بن صامت شده و ادعاى ضعف وليّن در او شده، اعراض بخارى(٢٠٢) از روايت مذكور به اين سبب دانسته شده است، كه قابل معارضه با روايت مشهور و مستفيض و «معمولٌ بها» نزد اكثر اهل علم(از صحابه و تابعين و جمهور فقهاى فِرَق و مذاهب اسلامى) نيست. تمسك به برخى خدشههاى سندى كه خود نيز مورد اختلاف است، (٢٠٣) نمىتواند حجّيت اين روايت مستفيض را مخدوش سازد، و خللى در قوت و صحت آن وارد سازد.
(٢٠٠) سنن نسائى با شرح سيوطى، چاپ داراحياء التراث، ج٢، ص٦٣.
(٢٠١) المجموع، ج٣، ص٢٥١.
(٢٠٢) نصب الرايه، ج٢، ص٧٨.
(٢٠٣) نيل الاوطار، ج٣، ص١٣.