فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٨ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى
گرچه اين روايات در خصوص عبور الاغ و يا دختر بچه است و در آن عبور سگ و زن بالغه ذكر نشده، ولى عمدتاً از آن، نوعى تقرير عام فهميدهاند و اين كه نماز با عبور چيزى قطع شدنى نيست.
ترمذى بعد از نقل روايت مىگويد: حديث ابن عباس، حديث حسن و صحيحى است و عمل اكثر اهل علم از اصحاب پيامبر و تابعين بعد از ايشان بر آن است. (١٤٨)
رسول اللّه(ص) نزد من به باديه آمد و عباس همراه ايشان بود، پس در صحرا در حالى كه سترهاى در مقابلش نبود، نماز گزارد، و الاغ و سگش در مقابل ايشان حركت مىكردند، پس توجهى به آنان نكرد. (١٤٩)
همان طور كه ترمذى گفته است، اكثر صحابه و تابعين، بطلان نماز به سبب عبور چيزى را مردود مىدانند كه كلمات آنان را در پى ذكر مىكنيم:
١. حسين بن علوان از جعفر از پدر بزرگوارش عليهما السلام نقل مىكند:
از على(ع) در باره كسى سؤال شد كه نماز مىخواند، پس از مقابل او مرد و زن و سگ و الاغ عبور كردند، حضرت فرمود: «نماز را هيچ چيز قطع نمىكند و لكن آن مقدار كه مىتوانيد، دفع كنيد. نماز بزرگتر از آن است». (١٥٠)
٢. يحيى از مالك نقل مىكند كه به او رسيده است:
علىّ بن ابى طالب(ع) گفت: «نماز را هيچ چيزى كه از مقابل نماز گزار عبور كند، قطع نمىكند.» (١٥١)
(١٤٨) سنن ترمذى، ج٢، حديث ٣٣٧.
(١٤٩) مسند احمد، ج١، ص٢١١؛ سنن نسائى، ج٢، ص٦٥؛ سنن ابو داود، ج١، ص١٦٧.
(١٥٠) وسائل الشيعه، ج٥، ص١٣٦.
(١٥١) الموطّأ، ج١، ص١٥٦، كتاب قصر الصلاة في السفر، باب الرخصة في المرور بين يدي المصلّي.