در مصنف ابن ابى شيبه به اسناد خود از عبدالحميد بن عبدالرحمن(كارگزار عمربن‌عبدالعزيز) نقل مى‌كند كه مردى در نماز از مقابلش عبور كرد، او را گرفت، به طورى كه نزديك بود لباسش پاره شود، سپس گفت: رسول اللّه‌ فرمود: «اگر عبور كننده از مقابل نمازگزار بداند، هر آينه دوست دارد كه ران او شكسته شود، ولى از مقابل او نگذرد». (٤٤) مشخص نيست عبور كننده چه چيز [مثلاً كيفر گناهش] را بداند!

مالك در روايت ديگرى از زيدبن اسلم از عطاء بن يسار نقل مى‌كند كه كعب الاحبار گفت: اگر عبور كننده بداند چه چيزى بر اوست، اگر زمين او را مى‌بلعيد، بهتر بود برايش از اين كه از مقابل نماز گزار بگذرد. (٤٥)

ابن ماجه در سنن و ابن حبان در صحيح خود در نوع چهل و هفتم از قسم دوم نقل مى‌كند از ابو هريره مرفوعاً كه:

لو يعلم أحدكم ماله في أن يمرّ بين يدي أخيه معترضاً في الصلاة كان لأن يقيم مأة عام خيرٌ له من الخطوة الّتي خطا...؛

صد سال ايستادن بهتر است از قدمى كه برداشته است.

مستند اصلى قائلين به حرمت يا كراهت، اين روايت است، حتى برخى از علماى شيعه كه قائل به كراهت شده‌اند، نصى كه نزد آنان معتبر باشد ذكر نكرده‌اند جز همين روايت، به تعبير «روى العامّة عن النبيّ» مانند ميرزاى قمى در غنائم الايام يا «و حرّمه بعض العامة لما صحَّ عن النبيّ(ص) في رواية أبي جهيم» مانند شهيد در ذكرى كه البته روايت را حمل بر تغليظ و كراهت كرده است. لذا چون در احاديث شعيه اثرى بالخصوص از حكم عبور كننده نيست و اين روايت نيز نقل نشده، كلمات اكثر علما از حكم به كراهت خالى است.

در استدلال به اين روايت بر حرمت عبور چند ملاحظه وجود دارد:

اوّل: همه روايات و نقلها با الفاظ مختلف، خالى از چيزى است كه دلالت ظاهره بر

(٤٤) المنصف، ابن ابى شيبه كوفى، ١/٣١٦.
(٤٥) الموطّا، مالك بن انس، ١/١٥٥.