بخشى از اسلام را مى‌توان در آينه مناسك و عبادات ديد. اين قسمت، مجموعه‌اى را در كنار قسمت‌هاى ديگر دين اسلام تشكيل داده است. به طور طبيعى پيامبر(ص) بايد پس از استقرار آيين جديد، به ارايه مناسك و عبادات مى‌پرداخت، و به اين نياز علم پاسخ مى‌داد. بخشى از تلاش‌هاى پيامبر(ص) در سال‌هاى اوّليه، صرف ارايه قواعد در اين حوزه شد.

- «ليس عليك خلف الامام سهو.» (٣٧)

- «إنّما الاعمال بالنيات.» (٣٨)

ـ «من يزد شيئاً في صلاته فليسجد سجدتي السهو بعد سلامه و إن كان بنقصان سجد قبل سلامه.» (٣٩)

هـ. حوزه مسائل مربوط به اسلام و كفر :

از آن جا كه فقه قاعده مند به صورت گسترده با زندگى و مقتضيات آن ارتباط دارد؛ قواعد نبوى نيز، شرايط روزهاى اوّل شكل گيرى اسلام را كه برخاسته از مناسبات دوران تولد اسلام بود، نشان مى‌دهد. بخشى از اين قواعد به شيوه‌هاى برخورد با شرايط دوران انتقال از كفر به اسلام و مسائل موجود بين اين دو پرداخته است؛ مانند:

- «الاسلام يجبّ ما قبله.» (٤٠)

ـ «الاسلام يزيد و لاينقص.» (٤١)

ـ «الاسلام يعلو و لايعلى عليه.» (٤٢)

و برخى ديگر نيز به ايجاد و جايگزينى مسائل حقوقى جديد به جاى رسوم جاهلى نظر

(٣٧) سنن دارقطنى، ج١، ص٣٧٧.
(٣٨) تهذيب الأحكام، ج١، ص٨٣ و صحيح بخارى، ج١، ص٣.
(٣٩) مبسوط شيخ، ج١، ص١٢٥.
(٤٠) مسند احمد بن حنبل، ج٤، ص١٩٩ و مستدرك الوسائل، ج٧، ص٤٤٨.
(٤١) وسائل الشيعه، ج٢٦، ص١٤.
(٤٢) من لايحضره الفقيه، ج٤، ص٢٤٣.