فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٧ - اجازه ولى امر در انجام قصاص آيت اللّه محمد موءمن قمى
«و كتبنا عليهم فيها انّ النّفس بالنفس... الآية»؛
«و بر ايشان واجب ساختيم كشتن را در برابر كشتن.» همين روايت را از حفص بن غياث از جعفر بن محمّد(ع) نقل كرده كه فرمود:
«عن جعفر بن محمّد عليه السلام، قال: انّ اللّه بعث محمّداً ـ صلى اللّه عليه و آله ـ بخمسة أسياف: سيف منها مغمود سلّه إلى غيرنا و حكمه إلينا؛ فأمّا السيف المغمود فهو الّذي يقام به القصاص، قال اللّه جلّ وجهه: «النفس بالنفس... الآية» فسلّه الى اولياء المقتول و حكمه إلينا»؛ (٢٩)
«هر آينه خداوند محمّد(ص) را با پنجشمشير برانگيخت: يكى از آنها در غلاف است و حق بركشيدن آن بسته به غير ما و حكم آن واگذار شده به ما و آن شمشيرى است كه قصاص با آن بر پا داشته مىشود. خداوند عزّ و جلّ فرموده: «جان در برابر جان» پس حق بر كشيدن آن از آن اولياى مقتول و حكم كردن به آن به ما واگذار شده است.»
چگونگى استدلال به اين حديث كه امام(ع) پنجمين شمشير را كه پيامبر(ص) آن برانگيخته شده، شمشير پوشيده در غلاف بيان داشته كه بركشيدن آن از نيام به عهده ديگران و حكم كردن در مورد آن از ويژگيهاى امامان(ع) است، در عين حال ايشان تصريح كرده كه شمشير پنجم، شمشير قصاص است كه در آيه شريفه:
«النفس بالنفس و العين بالعين و الانف بالانف و الأُذن بالأُذن و الجروح قصاصٌ» (٣٠)؛
«جان در برابر جان و چشم در برابر چشم و بينى در برابر بينى و گوش در برابر گوش و تمامى جراحات مورد قصاص هستند»،
بدان اشاره شده است. بنا بر اين حكم كردن به شمشير قصاص در شريعت، بر عهده پيامبر و امامان(ع) است، يا به عبارت ديگر بر عهده حكومت اسلامى است و معناى آن اين است كه در موارد قصاص مراجعه به حاكم براى صدور حكم ضرورت دارد و در صورت ثابتشدن جنايت نزد او، به گونهاى كه سبب قصاص شود و نيز صدور حكم به قصاص از سوى اوست كه نوبت به بركشيدن شمشير از
(٢٩) تفسير عياشى، ج١، ص٥ ـ ٣٢٤؛ وسايل، حرّعاملى، باب ١٩ از ابواب قصاص جان، ح١١.
(٣٠) مائده، آيه ٤٥.