«چنانچه هلال ماه در يكى از شهرهاى نزديك به هم، كه با يكديگر اختلاف افق ندارند، ديده شود و در ساير شهرها ديده نشود، روزه گرفتن بر ساكنان همه آن شهرها واجب مى‌شود، بر خلاف شهرهاى دور از شهر ياد شده كه عبارتند از شهرهايى كه با يكديگر اختلاف افق دارند، زيرا روزه تنها بر كسانى واجب است كه هلال را ديده‌اند نه آنان كه آن را نديده‌اند. و علاّمه (ره) در كتاب تذكره نظرى را از برخى علماى مانقل كرده مبنى بر اين كه همه شهرها حكمى يكسان دارند، پس چنانچه هلال ماه در شهرى ديده شده و حكم به شروع ماه شود، اين حكم در حق تمامى ساكنان زمين، چه شهرها دور باشند و چه نزديك و چه در افق با هم اختلاف داشته باشند نافذ است و همين ديدگاه را علاّمه، در كتاب منتهى در ابتداى سخن خويش برگزيده است ] كه پيش از اين عبارت ايشان را نقل كرديم [ گرچه در آخر سخن، چنين نوشته:«... و بالجملة انّ علم طلوعه في بعض الاصقاع... ]كه ناظر به تفصيل خاصى ميان شهرهاست و ما پيش از اين به آن اشاره كرديم [... و اين كلامى پسنديده و پذيرفتنى است.»

سپس صاحب مدارك، به فروع مبتنى بر تفصيل ميان شهرها كه منجر به سى و يك يا بيست و هشت روز روزه گرفتن و يا روزه گرفتن پس از عيد گرفتن مى‌شود، پرداخته و مى‌نويسد:

«شهيد در كتاب دروس چنين دارد: «شايسته‌تر و پسنديده‌تر اين است كه در تمامى اين فرضها جانب احتياط رعايت گردد» و شكّى در صحّت اين سخن نيست، چه اين كه مسأله ياد شده بسيار جاى اشكال و تامّل دارد.»

و محقق بزرگوار فيض كاشانى (م:١٠٩١هـ. ق ) در كتاب وافى (٣٠)در پى سخن امام(ع) كه فرمودند:«چنانچه اهالى شهر ديگرى ماه را يافتند تو نيز، برابر آن عمل كن» و نقل روايتى ديگر مثل آن چنين نوشته است:

«توضيح اين كه: امام(ع) از آن روى

(٣٠) وافى، فيض كاشانى، چاپ قديم، ج٢، جزء ٧، ص٢٠ و چاپ جديد، ج١١، ص١٢٠.