رمضان است، پس روزه‌اش بر او واجب خواهد بود، همان گونه كه اگر حاكم ]شرع [ حكم به آن كند. امّا اين كه روز ياد شده در حق ديگران، در شمار روزهاى ماه شعبان خواهد بود، مطلبى روشن و بى‌ابهام است، ولى شخص ياد شده چون ماه را ديده، مى‌داند كه روز ياد شده از روزهاى ماه رمضان بوده و از اين روى، بر اوست كه در آن روز، روزه بگيرد.»

همو، در كتاب ديگرش (٥٢)نوشته است:

و چون ساكنان شهرى، هلال ماه را ببينند بر همه مردم لازم است كه روزه بدارند و گواهى گواه عادل در مورد ديدن هلال رمضان پذيرفته مى‌شود، هر چند در مورد ماههاى ديگر گواهى كمتر از دو گواه عادل پذيرفتنى نيست.» و در تعليقه‌اى در حاشيه كتاب ياد شده، در مقام استدلال بر اين مطلب نوشته شده:

«ترمذى اين قول را به اجماع و اتفاق همگان حكايت كرده است، به دليل خبرى كه ابن عمر از پيامبر(ص) نقل كرده كه ايشان گواهى يك مرد را در مورد ديدن هلال ماه تنفيد كرد، در حالى كه در مورد گواهى بر ]جواز [ افطار جز به گواهى دو مرد اعتنا نمى‌كردند.»

وابن تيميه (م:٦٧٢هـ. ق ) در كتاب فتاواى كبراى (٥٣)خود نوشته است:

«به اتفاق نظر اهل خُبره، هنگام طلوع در شهرهاى مختلف متفاوت است. پس اگر شهرهايى هم افق باشند، روزه بر همه ساكنان آنها واجب مى‌شود و در غير اين صورت، روزه واجب نمى‌شود و همين قول، ديدگاه صحيح شافعيان و نيز قولى در مذهب احمد است و كسى كه به تنهايى هلال رمضان را ببيند و گواهى وى بر اين امر مردود شود، روزه‌اى بر او و غير از او واجب نمى‌گردد و اين قول را حنبل از احمد در مورد روزه نقل كرده است، و همچنان كه مكلّف خود به تنهايى به

(٥٢) المقنع، همو، ج١، ص٣٥٣.
(٥٣) فتاواى كبرا، ابن تيميه، ج٤، ص٤٥٨.