توضيح: زمين در طول بيست و چهار ساعت، يك بار به دور خود مى‌چرخد و دايره‌اى را كه طى مى‌كند ٣٦٠ درجه است، در نتيجه در هر ساعت، ١٥ درجه را مى‌پيمايد و در هر چهار دقيقه، يك درجه. با گذر از همين درجه‌هاست كه طلوع و غروب در هر منطقه پديد مى‌آيد، بنا براين، در مثل شهرها در هنگام اعتدال پاييزى يا بهارى، چنانچه بين آن ]شهرها [و درجه‌اى كه با آن رو به روى خورشيد قرار گرفته و خورشيد بر آن پرتوافشانى مى‌كند، بيست و چهار درجه فاصله باشد، فجر طلوع كرده و صبح در درجه ياد شده نمايان مى‌شود و چنانچه درجه‌هاى ياد شده پيموده شود، شهر در برابر خورشيد قرار گرفته و زير تابش آن واقع مى‌شود و مانند همين مطلب، درباره غروب هم صدق مى‌كند. در حقيقت، براى هر يك از درجه‌هاى سيصد و شصت گانه ياد شده، طلوع و غروبى ويژه آن درجه خواهد بود و روشن است كه نمى‌توان تابش در منطقه‌اى را با تابش در منطقه‌اى ديگر مقايسه كرد و سنجيد. براى مثال، اين گونه نيست كه شب هنگام ما طلوع سپيده دم يا تابش خورشيد داشته باشيم، بلكه بايد به انتظار رسيدن حركت زمين به درجه خاصى نشست، تا سپيده هويدا گردد و بنا بر اين براى ما نسبت به طلوع و غروب ديگر نقاط زمين، احكام و وظايفى نخواهد بود و تنهامغرب و مشرق خاص من بر عهده من تكاليفى مى‌نهد. و در باب مواقيت نيز، روايتهايى بيان شده كه در عين روشنى