عرفه و مِنى نمى‌رود، مبناى اين درگيرى و اختلاف بر اين اصل است كه آيا هلال نامى است براى آنچه از آسمان طلوع مى‌كند گرچه ظاهر و پديدار نشود يا اينكه تنها نامى است براى حالت بروز و ظهور ]ماه [ آنگونه كه از كتاب و سنّت به دست مى‌آيد.»

عبدالرحمن جزيرى (الف)در كتاب خويش الفقه على المذاهب الاربعة» (٥٤)آورده است: «ماه رمضان، به يكى از اين دو راه ثابت مى‌شود:

١. ديدن هلال ماه در صورتى كه آسمان صاف و خالى از چيزهايى كه مانع ديدن هلال هستند باشد...

٢. كامل بودن شعبان تا سى روز در جايى كه آسمان صاف و بى‌مانع نباشد، به دليل فرموده پيامبر(ص):

«با ديدن هلال روزه بداريد و با ديدن آن هم افطار كنيد، و چنانچه هوا ابرى بود روزهاى شعبان را تا سى روز كامل كنيد...»

و سه تن از پيشوايان ]اهل سنت [ بر اين قول رفته‌اند و حنبليان با آن مخالفت ورزيده و بر اساس گفتارى از پيامبر(ص) در حديثى ديگر (همچون حديث‌ياد شده با اين تفاوت كه در آخر به جاى تكميل كردن سى روز شعبان، امر به اندازه‌گيرى و تقدير كرده‌اند) در صورت آبى بودن آسمان، حكم به احتياط، يعنى روزه داشتن كرده‌اند به ادعاى اين كه معناى تقدير چنين است.»

(الف)از زمان فوت او اطلاعى در دست نداريم، جز اينكه او كتاب «فقه بر مذاهب چهارگانه» خويش را به رئيس حوزه قاهره، مصطفى مراغه هديه كرده است. پس در زمان رياست او، در آنجا زنده بوده است. همچنين چهار جلد از كتاب ياد شده او، در زمان حياتش به چاپ رسيد و جلد پنجم كه آخرين مجلّد بود، پس از درگذشتش و فراغت از تاليف و نگارش جلد آخر آن در اوايل ماه ربيع الاول سال ١٣٩٢ هجرى قمرى بوده است.
(٥٤) الفقه على المذاهب الأربعة، عبدالرحمن جزيرى، ج١، ص٥٤٨، چاپ هفتم.