فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٧ - پژوهشى درباره ديدن هلال ماه ابوالقاسم خزعلى
وى در جاى ديگر از كتاب خويش (٥٥)، نگاشته است:
«هنگامى كه ديده شدن هلال در نقطهاى از زمين ثابتشود، روزه بر همه مردم واجب مىگردد و هيچ تفاوتى ميان مناطق دور و نزديك (در صورت وجود طريقى كه موجب روزه باشد) نيست و مختلف بودن زمان طلوع هلال، به هيچ روى، مستلزم تفاوت حكم ياد شده نيست. اين مختار سه تن از پيشوايان اهل سنت است كه شافعيان با ايشان مخالفت ورزيدهاند...» او، در حاشيه كتاب چنين آورده است:
«شافعيان بر آن رفتهاند كه اگر ديده شدن هلال در جايى ثابتشود، روزه بر ساكنان مناطق نزديك به آن، از هر سو واجب مىشود به استناد ثابتشدن اين، و ملاك نزديكى شهرها هم عبارت است از يكى بودن زمان طلوع ]يكى بودن افق [آنها به اين ترتيب كه فاصله ميان دو شهر، تقريباً كمتر از بيست و چهار فرسخ باشد. ولى روزه بر ساكنان مناطق دور دست، به استناد ديدن ياد شده واجب نمىشود، به دليل اختلاف افقى كه ميان آنها وجود دارد.»
و نيز سيد سابق در كتاب خويش «فقه السّنة» (٥٦)نگاشته است:
«به چه دليلى ماه ]رمضان [ثابت مىشود؟ ]آغاز [ماه رمضان ] يا [ با ديده شدن هلال ماه ثابت مىشود، حتى با ديدن يك فرد عادل و يا با تكميل كردن ماه شعبان تا سى روز تمام.»
و نيز در همان كتاب (٥٧)نوشته است:
«اختلاف مناطق در زمان طلوع ] در افق [ : بيشتر علما بر آنند كه اختلاف در افق، هيچ نقشى ندارد، بنا بر اين، هر گاه ساكنان شهرى هلال را ببينند روزه بر ساكنان همه شهرها واجب مىگردد، به دليل سخن پيامبر(ص) كه فرمود:«با ديدن هلال ماه، روزه بگيريد و با ديدن آن هم افطار كنيد» و اين خطاب شامل همه مسلمانان
(٥٥) الفقه على المذاهب الأربعة، عبدالرحمن جزيرى، ص٥٥٠.
(٥٦) فقه السُنّة، سيد سابق، ج١، ص٤٣٦.
(٥٧) فقه السُنة، سيد سابق، ج١، ص٤٣٥.