او، در اين سفر مبارك، طرحى جامع، واقع بينانه و ژرف در انداخت و خطابه‌اى جاودان درجمع نخبگان حوزه ايراد كرد. منشورى بلند كه حوزويان مكانت والاى آن را چنانكه بايد نشناختند، ابعاد گسترده آن را به كمال نفهميدند و معناى فخيم و رفيع آن را نوش نكردند و يا بر نتابيدند.

فريادى از سر درد و دغدغه، با ابعادى والا و توصيه‌هايى سرنوشت ساز. خطابه‌اى كه هر فصلى از آن تفسيرى مستقل و گسترده مى‌طلبد.

در اين نوشتار، بر گلبوته‌هاى رهنمودهاى او، در بسامانى فقاهت مى‌نشينيم و از شهد گواراى گهر كلماتش، حيات و شادابى مى‌گيريم و در خور فهم خويش، تذكارهايى عرضه مى‌داريم كه: «انّ الذّكرى تنفع الموءمنين».

گرچه روح و جان اين خطابه پر مايه، بازسازى حوزه‌اى سرفراز، توانا و برتر در عصر تكنيك، صنعت و ارتباطات است، ولى در فقه و فقاهت نيز رهنمودهايى شيرين، شنيدنى و درخور درنگ و مطالعه دارد. ژرف كاوى، بسط بررسى آن رهنمودها مجال و مقالى ديگر مى‌طلبد. در اين مقال، پرتوى از انوار آن گفتار بر مى‌گيريم در زمينه فقه و فقاهت، به شرح زير:

١. تفسير و بازفهمى حقيقت فقاهت.

٢. عقب ماندگى فقه مصطلح.

٣. تكامل پذيرى فقه و فقاهت.

٤. بالنده سازى فقاهت.