«به دليل اجماع و گفته شده كه: مى‌توان براى اين حكم هم به خبر صحيح هشام بن حكم از امام صادق(ع) استناد كرد؛ چه اين كه ايشان در مورد شخصى كه بيست و نه روز روزه گرفته بود، چنين نوشته است: چنانچه براى او شهود عادلى باشند كه به سى روز روزه با ديدن ماه در شهرى ديگر گواهى دهند، در اين صورت بايد يك روز روزه قضا انجام دهد و هم مى‌توان به اطلاق دليلهايى كه بر كفايت دو شاهد عادل كه به ديدن هلال گواهى دهند، تمسك جُست. البته بر اين اساس كه همه اين دليلها تنها ناظر و منصرف به صورت نزديك بودن شهرها هستند.

نگارنده مى‌گويد: از آن جا كه بى‌ترديد شهرهاى مختلف در طول و عرض جغرافيايى با يكديگر متفاوتند و اين تفاوت موجب اختلاف آنها در طلوع و غروب ]ماه و خورشيد [ و نيز ديدن و نديدن هلال ماه مى‌گردد، چنانچه علم حاصل شود كه دو شهر در طول جغرافيايى مساوى هستند، بدون شك سخن گواهان [بيّنه [در باب ديدن هلال ماه در يكى از آنها معتبر خواهد بود و بدين وسيله ديدن هلال در شهر ديگر نيز ثابت مى‌شود و همين گونه است اگر هلال در يكى از شهرهاى شرقى ديده شود، زيرا در اين صورت ديدن هلال در مورد شهرهاى غربى به طور قطع ]و به طريق أولى [ثابت مى‌شود، ولى چنانچه هلال ماه در شهرهاى غربى ديده شود، در اين صورت دور نيست كه به اطلاق روايت‌ياد شده تمسك جسته ]و يكسانى حكم را ثابت كنيم[ مگر اين كه علم پيدا كنيم كه هلال در شهرهاى شرقى ديده نشده است، چه اين كه در اين صورت و با وجود علم، ديگر مجالى براى حكم ظاهرى ]ظنّى [نخواهد بود و ادّعاى انصراف ] حديث‌ياد شده [ به صورت نزديك بودن شهرها، بى‌دليل است. آرى اين احتمال وجود دارد كه بگوييم حديث‌ياد شده اطلاقى نسبت به شهرهاى دور ندارد، زيرا نگاه آن به