فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠٠
يا دستها و پاهاى آنان را بر خلاف يكديگر ببرند، يا از سرزمين خود بيرون كنند. اين است خوارى و رسوايى براى آنان در اين جهان و در آن جهان، عذابى بزرگ دارند.»
آيا محارب در اين آيه، اختصاص دارد به شخصى كه روى مردم شمشير و سلاح بكشد، براى ترساندن آنان و يا اين كه افزون بر اينها، شامل اشخاصى كه در برابر دولت اسلامى، با سلاح به مخالفت برخاستهاند و قصد نابود ساختن نظام را دارند نيز، مىشود.
٢. بنا بر اين كه مقصود از محارب شامل هر دو گروه شود، آيا حكم محارب در آيه مخصوص كسانى است كه با كمك سلاح فساد مىكنند و يا اين كه موضوع حكم در آيه خود فساد است گرچه از غير طريق سلاح وجود پيدا كند.
٣. در ارتباط با نمونههاى محارب در آيه مىنويسد:
گفتههاى فقها در اين جهت گوناگون است، لكن بيشتر فقها بر اين باورند كه محارب كسانى هستند كه بر روى مردم شمشير و سلاح مىكشند، براى ترساندن آنان مىكوشند و شامل غير اينها نمىشود.
لكن تفسير و تبيين فقها از معناى محارب در صورتى براى ما اعتبار و حجيت دارد كه كاشف از رأى و نظر معصوم(ع) داشته باشد و اين، هنگامى صحيح است كه مستند تفسير آنان از نظر ما صحيح باشد و از آن جا كه مستند آنان روايتى است كه از نظر ما دلالت بر اين مطلب ندارد، پس اين تفسير براى كلمه محارب، درست نيست.
و اما معناى محاربه، صرف نظر از گفتههاى فقها، عبارت است از جنگ. بنا بر اين، محاربه وقتى صادق است كه جنگى ميان محارب با خدا و رسول، صلّى اللّه عليه و آله، (لشكريان الهى) صورت بگيرد و اين هنگامى است كه محاربين در برابر دولت اسلامى كه رسول اللّه، صلى اللّه عليه و آله، در رأس آن واقع شده، بايستند. پس معناى حقيقى محاربه، قيام با سلاح به قصد مقابله با دولت اسلامى است.
٤. در ارتباط با اين كه آيا مجرد فساد كافى است، در جريان حكم محارب و