رهبر نازك بين انقلاب، براى بالندگى فقاهت و توانايى حوزه در ساختن مفاهيم و مقوله‌هاى نو، رهنمود دقيق ديگرى به حوزه‌ها داد و آن، آشنايى طالب علمان با زبانهاى بيگانه و باز شدن روى حوزه به حجم عظيمى از مفاهيم، دانشها، روشها و تجربه‌هاى درست دنياست:

«... اگر كسى بخواهد به طور كامل مفيد باشد، بايد زبان خارجى بداند...»

چه حيات فقاهت، جلو دارى و جهت بخشى علم احكام، به ساختن حوزه زنده و پوياى فقاهتى است كه خود به خود مفاهيم و مباحث منسوخ را كنار بزند، مفاهيم ذهنى لازم را توليد كند و در نتيجه فرهنگ و نگاهى در خور كار و وظيفه عصرى فقه به فقه پژوهان بدهد. در اين صورت، همگام با بازشدن آفاق نو و توليد مفاهيم و تعبيرات جديد در عرصه فقاهت، دانش فقه هم در گستره فقاهت و هم در فراورده‌هاى فقهى بالنده خواهد شد و در فضاى فرهنگى و حقوقى جهان امروز خواهد درخشيد.

مبنا سازى

در كار بالنده سازى فقه، رفورم،رجوع به قانون عسر و حرج و مصلحت و قوانين ثانوى،كار ساز نيست. طرح مبانى، روشهاى نو و شناخت شيوه‌هاى جديد، علم فقه را شاداب خواهد كرد و دستگاه اجتهاد را زنده، فعّال و مولّد كرده و هر دم بر و بارى نو را در تاريخ فقاهت گشودند كه توان ساختن مبانى در خور پرسشهاى زمان را داشتند.

شيخ طوسى، علاّمه، محقّق كركى، شاگردان وحيد بهبهانى، صاحب