«از امام صادق(ع) درباره مردى كه همسر خويش را به عمد كشته بود شنيدم كه فرمود: اگر خويشان آن زن، قصد كشتن قاتل را داشته باشند، او را بكشند و نصف ديه‌اش را به خاندانش بپردازند.»

به خوبى ديده مى‌شود كه امام(ع) كشتن قاتل را تنها بر خواست اولياى زن مقتول بسته است، به گونه‌اى كه هر گاه، اراده كنند، مى‌توانند قاتل را بكشند، بدون نگهداشت هيچ شرط ديگرى. در نتيجه، مقتضاى اين روايت، اين است كه اولياى مقتول، حق اجراى قصاص را دارند، حتى اگر دعواى خويش را به نزد حاكم نبرده و از ولىّ امر، اجازه اعمال آن را نگرفته باشند و نظير اين خبر صحيح، در ميان روايات بسيار است، تا جايى كه از حدّ استفاضه گذشته، بلكه متواتر يا نزديك به تواترند. (٢٥)

آنچه بيان شد، به قصاص جان اختصاص داشت، ليكن مطلب در مورد قصاص عضو نيز از همين قرار است. از جمله در خبر صحيح حلبى از امام صادق(ع) در مورد مردى كه چشم زنى را از حدقه بيرون آورد بود، نقل شده است:

«عن أبي عبداللّه‌ عليه السلام في رجل فقأ عين امرأة، فقال: إن شاوءوا أن يفقأوا عليه ويوءدّوا إليه ربع الدية و إن شاءت أن تأخذ ربع الدية»؛

«اگر چنانچه اولياى زن بخواهند، مجازند چشم آن مرد را بيرون آورند و يك چهارم ديه را به او بپردازند و اگر اين زن بِزه ديده، به ديه راضى شد، يك چهارم ديه به او پرداخت شود.»

و نيز ايشان در خصوص زنى كه چشم مردى را بيرون آورده بود، فرمود:

«انّه إن شاء فقأ عينها وإلاّ أخذ دية عينه»؛ (٢٦)

«اگر مرد بخواهد مى‌تواند چشم آن زن را بيرون آورد و گرنه مى‌تواند به

(٢٤) الوسائل، حرّ عاملى، باب ٣٣ از بحث قصاص نفس، حديث ١.
(٢٥) الوسائل، حرّ عاملى، باب ٣٣ از بحث قصاص و باب ٥٢، ٦٠،٦٦ و باب ٣.
(٢٦) همان، باب ٢ از قصاص عضو، ح١.