گفتنى است كه اين دو راهى كه فاضل مقداد، براى اثبات انحصار احكام در چهار عنوانى كه محقق حلى مطرح كرده بود، يادآور شده، گرچه، مطالب بسيار ارزشمندى هستند، لكن به هيچ روى، با مدعا برابرى ندارند و حصر احكام را در چهار عنوان ثابت نمى‌كند، بلكه بهتر بود اين پنج عنصر را به عنوان پنج هدفى كه شرايع و اديان به دنبال تحقق بخشيدن به آنها و حفظ آنها تشريع شده‌اند، ياد مى‌كرد، همان گونه كه صاحب مفتاح الكرامه چنين كرده است (١٨)، نه براى حصر احكام در چهار عنوانى كه محقق گفته است.

از فقيهانى كه درباره دسته‌بندى محقق حلى، مطالبى را ارائه كرده محقق نائينى است. وى، پس از بخش بندى فقه به چهار قسم، به اطلاقات گوناگون هر يك از اقسام اشاره كرده و با شاخه شاخه كردن و دسته‌بندى فراگيرى، طرح را نسبت به همه بابها و كتابهاى فقهى تضمين مى‌كند.

وى، در مورد عبادات مى‌نويسد:

«عبادات سه معنى را در بر مى‌گيرند:

١. اعمالى كه در آنان قصد قربت معتبر است و درستى عمل، بستگى به قصد قربت دارد، مانند نماز و به اين گونه اعمال، عبادات به معناى اخصّ مى‌گويند.

٢. اعمالى كه به قصد قربت آورده مى‌شوند، لكن درستى عمل بستگى به قصد قربت ندارد، مانند: جهاد، امر به معروف و نهى از منكر و اين قسم را عبادت به معناى اعم مى‌گويند و به همين روى، محقق، كتاب جهاد و امر به معروف و نهى از منكر را جزو عبادات شمرده است.

٣. وظايف تعبدّى كه بر مكلفان مقرّر شده و بستگى به هيچ گونه انشايى نيست و اين، در برگيرنده‌تر از معناى دوم است و در برگيرنده بحثهاى قضا و شهادات و مواريث نيز مى‌گردد».

وى در مورد معاملات مى‌نويسد:

«معاملات بر معانى گوناگونى اطلاق مى‌شوند:

(١٧)التنقيح الرائع، فاضل مقداد، ج١، ص١٤.
(١٨) مفتاح الكرامه، سيد محمد جواد حسينى عاملى، ج٤، ص٢، مؤسسه آل البيت، قم.