٤. صاحب نظرانى كه به جايز بودن جهاد ابتدايى در غيبت امام معصوم(ع) نظر دارند نيز، به رواياتى استدلال كرده‌اند، كه نويسنده پنج روايت را نقل مى‌كند و مى‌نويسد: دلالت روايت نخست (موثقه سماعه) (٣١)كه از نظر سند موثقه است، دلالت دارد بر جواز پرداختن به جهادابتدايى، براى فقيهى كه در راس حكومت اسلامى قرار گيرد، بلكه براى هر شخص صالحى كه با نبودن فقيه، در رأس حكومت اسلامى قرار گيرد.

و از آن جا كه اين موثقه، نسبت به اطلاقات روايات دلالت كننده بر جايز نبودن، به منزله شرح دهنده هستند، از اين روى، در مقام جمع بين اين دو دسته از روايات، موثقه مقدم است.

و اما اجماع بر جايز نبودن، اوّلاً، از نظر كبرى، اجماعى وجود ندارد؛ زيرا مسأله مورد اختلاف است. ثانياً، گيريم كه جايز نبودن، اجماعى است، اين اجماع امكان دارد مستند به اين روايات بازدارنده باشد، پس اجماع ارزش ندارد.

١٢. حكم محارب و مفسد في الأرض

استاد محقق بحث در اين كلمه را به تحقيق و بررسى از حكم و شناخت موضوع محارب و مفسد فى¨ الأرض اختصاص داده و در آن چندين مسأله را به بوته بررسى گذارده است:

١. هدف از اين بحث عبارت است از:

الف. روشن كردن مراد خداوند متعال از محارب در آيه.

{إنّما جزاء الّذين يُحاربون اللّه‌ و رسولهُ و يسعون في الارض فساداً أن يقتلوا أو يصلّبوا او تقطّع أيديهم و أرجلهم من خلافٍ أو ينفوا من الأرض ذلك لهم خزىٌ في الدّنياء لهم في الاخرة عذابٌ عظيم } ؛ (٣٢)

«يعنى جز اين نيست كه سزاى كسانى كه با خدا و فرستاده او مى‌جنگند و در زمين به تباهى مى‌كوشند، اين است كه آنان را بكشند يا بر دار كنند،

(٣١) همان، ح٣.
(٣٢) مائده، آيه٣٢.