گروه ديگر از فقهاء، پس از عبادات، مسائل خانوادگى و بحثهاى مربوط به نكاح را بر بحثهاى معيشتى و اقتصادى پيشى داشته‌اند. سيد مرتضى در كتاب ناصريات چنين شيوه‌اى را دارد.

گروه سوم از فقيهان، پس از عبادات، به طرح بحثهاى خانوادگى و نكاح پرداخته‌اند و سپس قضا و شهادات و حدود را عنوان كرده‌اند و در پايان از معيشت و اقتصاد سخن گفته‌اند. شيخ صدوق در هدايه و شيخ مفيد در كتاب مقنعه، در اين گروه جاى مى‌گيرند. شيوه چهارمى كه در باب‌بندى و دسته‌بندى بحثهاى فقهى به چشم مى‌خورد، شيوه‌اى است كه شيخ طوسى در كتاب نهايه بنا نهاده است. او، پس از عبادات، بحث از قضا را به ميان آورده و سپس به معيشت و اقتصاد، خانواده و نكاح، وصايا و مواريث پرداخته و با طرح حدود، ديات و قصاص، كتاب را به پايان رسانده است.

شيخ همين شيوه را در باب‌بندى كتاب روايى خود، استبصار، اعمال كرده ود ر قسمت‌سند كتاب، مى‌نويسد:

«قد اجبتكم أيدكم اللّه‌ ما سألتم من تجريد الاخبار المختلفة و ترتيبها على ترتيب كتب الفقهيه التى اوّلها كتاب الطهارة و آخرها كتاب الديات.» (٤)

در ترتيب بيشتر كتابهاى فقهى، چنانكه شيخ بر آن اشاره روشن دارد، كتاب طهارت نخستين كتاب و ديات آخرين كتاب را تشكيل مى‌دهد. ابن ادريس حلى، در كتاب سرائر و شهيد اوّل در كتاب اللمعة الدمشقيه، تا حدودى همين شيوه را به كار گرفته‌اند.

شايان ذكر است‌شيوه‌هايى كه در بخش بخش كردن بحثهاى كتابهاى فقهى ارائه كرديم، از منظر كلى و نگاه اجمالى به باب‌بندى اين كتابها بود و گرنه در هر يك از آن كتابها نارساييهايى در ترتيب و رعايت نكردن ترتيب منطقى بين بابها، ديده مى‌شود. شمارى از فقيهان سبب تقدم برخى

(٤) استبصار، شيخ طوسى، ج٤، ص٤١٥، دارالأضواء، بيروت.