«مسأله ٧٥: چنانچه هلال ماه در شهرى ديده شود، اين امر براى ثبوت هلال در شهرهاى ديگرى كه با شهر ياد شده اشتراك افق دارند، به گونه‌اى كه ديدن آن در يكى از آنها گواه ]امكان [ ديده شدن آن در ديگر از آنهاست، كافى است، بلكه به نظر مى‌رسد ديدن هلال در يك شهر براى ثبوت آن در ديگر شهرها به طور مطلق كفايت كند.

توضيح: شهرهاى واقع بر سطح زمين، به دو قسم تقسيم مى‌شوند:

١. شهرهايى كه مشرقها و مغربهاى آنها يكى بوده يا به هم نزديك باشند.

٢. شهرهايى كه مشرقها و مغربهاى آنها تا حد زيادى با يكديگر تفاوت داشته باشد.

امّا درباره قسم نخست، بايد گفت كه علماى اماميه، همگى بر اين قول رفته‌اند كه ديدن هلال در برخى از اين شهرها، براى ثبوت آن در ديگر از آنها، كفايت مى‌كند، زيرا در اين‌صورت نديدن آن در شهرهاى ياد شده ، ناشى از وجود مانع؛ مثل كوهها يا بيشه‌ها يا ابرها يا چيزى نظير اينها خواهد بود.

امّا درباره قسم دوم كه افقهاى مختلف دارند، بايد گفت كه در هيچ يك از كتابهاى علماى پيشين ما، سخنى در باره آنها به چشم نمى‌خورد. آرى قول به اين كه اشتراك افق در سرايت‌حكم از شهرى به شهر ديگر، شرط لازم است، از شيخ طوسى در كتاب مبسوط نقل شده است. به هر روى، در نوشته‌هاى بيشتر پيشينيان اين مسأله ديده نمى‌شود و تنها نزد متاخران از علماى ماست كه معركه آرا قرار گرفته است و معروف نزد ايشان اين است كه در سرايت دادن حكم هم افق بودن

(٣٨) منهاج الصالحين، آية اللّه‌ خويى، ج١، ص٢٨٠.