فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٠
امام صادق(ع) درباره نگاه به زنى كه مرد قصد ازدواج با او را دارد، فرمود: اگر قصد دارد با او ازدواج نمايد، اشكالى ندارد كه به مچ دست ها و صورت او نگاه كند.
سند روايت صحيح است و در دلالت برمقصود كامل است، پس با كمك مفهوم شرط، درصورتى كه قصد ازدواج نيست، نگاه به صورت و مچ دست ها را حرام مىنمايد.
ولى اين استدلال ضعيف است؛ زيرا جمله شرطيه ناظربه اين است كه نگاه به دست و صورت زن مطلقاً جايز است، چه ترس از شهوت حرام داشته، چه نداشته باشد.
شيخ انصارى(ره) در استدلال به اين صحيحه ايرادهايى مىگيرد كه به نظر ما وجيه است، كه عيناً مىخوانيم:
واما رواياتى كه درمسأله قبلى دلالت داشت براين كه جواز نگاه كردن به زن مشروط به قصد ازدواج است [و مفهوم آن اين است كه اگر قصد ازدواج نداشته باشد، نگاه كردن جايز نيست، دراستدلال به اين روايات ايرادهايى به نظر مىرسد]؛
أوّلا: واضح است كه سياق جمله شرطيه در آن صحيحه، سياق تعليق نيست كه مفهوم داشته باشد، و اين مطلب باكمى تأمل روشن مىشود.
ثانياً: برفرض اين كه آن صحيحه مفهوم داشته باشد، با جواز نگاه كردن درمورد آن، مشروط به شرطى كه در اين مسأله(نگاه به زن بدون قصد ازدواج ) آمده ، نيست. و آن شرط اين است كه غرض از نگاه، ارزيابى زيبايى و زشتى زن و شناسايى رنگ صورت و نقاط حُسن و قبح او نباشد. شكى نيست كه نگاه با اين قصد، مخصوص به صورتى است كه مرد به قصد ازدواج به صورت زن نگاه كند. (٣٧)
[بنابر اين، شرط جواز نگاه به صورت زن درمسأله اوّل اين است كه به غرض
(٣٧) كتاب النكاح،شيخ انصارى،ص٤٩.