فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٣

{ ولا تقولوا لِمَن ألقى إليكم السلام لست مؤمناً} آمده است: پيامبر اسلام بعد از بازگشت از جنگ خيبر، اسامة بن زيد را با جمعى از مسلمانان به سوى يهوديانى كه در يكى از روستاهاى فدك زندگى مى‌كردند براى دعوت به اسلام يا قبول شرايط ذمّه فرستاد. يكى از يهوديان به نام مرداس كه از آمدن سپاه اسلام با خبر شده بود، اموال و فرزندان خود را در پناه كوهى قرار داد و درحال گفتن شهادتين، به استقبال مسلمانان شتافت. اسامة بن زيد به گمان و اعتقاد اين كه مرد يهودى از ترس جان و براى حفظ مال اظهار اسلام مى‌كند و در باطن مسلمان نيست، به او حمله كرد و او را كشت. وقتى خبر به پيامبر(ص) رسيد، از اين جريان ناراحت شد و فرمود: نه از دل او پرده برداشتى، نه ظاهر سخنش را قبول كردى ونه از آنچه در درون او مى‌گذشت اطلاع داشتى. (٣)

دراينجا اسامه قسم ياد كرد كه بعد از اين كسى را كه شهادتين برلب جارى كرد، به قتل نرساند. (٤)

ج) درشأن نزول آيه ٩٣ نساء: {ومن يقتل مؤمناً متعمداً فجزاؤه جهنم} آمده است: مقيس بن صبابه كنانى كه از مسلمانان بود، جنازه برادر خود هشام را در محله بنى نجّار پيدا كرد و آن را به عرض پيامبر(ص) رساند. پيامبر(ص) او را به اتفاق قيس بن هلال مهزى نزد بزرگان بنى نجار فرستاد و فرمود: اگر قاتل هشام را مى‌شناسند، تسليم مقيس نمايند و ا گر او را نمى شناسند، ديه او را بپردازند. آنان هم به خاطر نشناختن قاتل، ديه را پرداختند و او هم تحويل گرفت و به اتفاق قيس بن هلال به طرف مدينه حركت كردند. در بين راه تعصبات جاهلى، مقيس را تحريك نمود و قبول ديه را ذلّت دانسته و همسفر خود را ـ كه از قبيله بنى نجار بود ـ به خون خواهى برادر و به عنوان قصاص و «نفس در عوض نفس» كشت و به طرف مكه فرار كرد و از اسلام نيز كناره گرفت. آيه فوق به اين مناسبت نازل شد كه مجازات قتل عمد درآن بيان شده است. (٥)